تورم واژه‌ای نام آشنا که مردم و جامعه را درگیر خود کرده و موجب مختل شدن بسیاری از کسب‌وکارها شده است. ما در این مقاله قصد داریم با واژه تورم بیشتر آشنا شویم و تأثیر آن بر صادرات و واردات را بررسی کنیم.

تورم

ابتدا برای اینکه متوجه تأثیرات تورم بر صادرات و واردات کشور شویم به توضیح تورم می‌پردازیم. تورم نرخی است که طبق آن نرخ کالاها و خدمات مردم افزایش می‌یابد. بطور مثال شاید شما زمان کودکی قیمت وسیله‌ای را از بزرگ‌ترها پرسیده باشید که اکنون با آن پول چیزی نمی‌توان خرید، این افزایش قیمت همان تورم است. تورم را در شاخص‌های ماهانه، سالانه یا هفتگی اندازه‌گیری می‌کنند. به نظر برخی از اقتصاددانان رشد اندک تورم لازمه اقتصاد کشورها است. اما اگر نرخ تورم بصورت زیاد و پراکنده افزایش یابد قابل قبول نیست. عوامل مختلفی سبب افزایش تورم شده که دو دسته آن افزایش هزینه‌ها و تقاضای زیاد مردم است. تورم قدرت خرید مردم یک کشور را نشان می‌دهد. تورم بر روی عوامل اقتصادی مهمی تأثیر می‌گذارد. یکی از این تأثیرات بر روی صادرات و واردات کشور است.

نمودار تورم

به طور مثال ما در نمودار زیر تورم ۷ ماهه ابتدای سال ۱۴۰۰ را آورده‌ایم که در فروردین نرخ این تورم ۳۸.۴ بوده اما در مهر ماه به ۴۵.۴ رسیده که نشان‌دهنده سیر افزاینده تورم است.

تأثیر تورم بر صادرات

نرخ تورم تأثیر معناداری بر روی صادرات کشور خواهد داشت. کشورهای آسیایی نظیر ترکیه، چین، سنگاپور در صادرات غیرنفتی موفق عمل کرده‌اند اما تنها ۱۰ درصد از صادرات ایران را صنایع کارخانه‌ای تشکیل می‌دهند.

به طور کلی صادرات یعنی تقاضای خارجیان برای کالاهای داخل کشور که به قیمت کالا در داخل کشور و درآمد خارجیان بستگی دارد. به روایتی دیگر با افزایش تورم قیمت محصولات داخلی ما افزایش یافته در نتیجه کالاهای خارجی ارزان و به صرفه‌تر می‌شوند. با این روند در نهایت صادرات کاهش می‌یابد.

تأثیر تورم بر واردات

در حال حاضر اقتصاد ایران از تغییرات در جهان تأثیر می‌پذیرد و گرانی اغلب در کالاهای وارداتی صورت می‌گیرد. واردات یعنی خرید از کشورهای خارجی و وارد کردن محصولات دیگر کشورها به کشور اما تورم نیز معنی گرانی کالاهای داخل کشور را می‌دهد. با  افزایش تورم و گران شدن کالاهای داخلی، قیمت کالاهای خارجی با توجه به کیفیت آن‌ها به صرفه‌تر است و واردات افزایش می‌یابد.

در شرایط کنونی یکی از محرکه‌های اصلی دولت برای افزایش واردات در واقع تثبیت نرخ ارز است. تا از این طریق با تب افزایشی تورم که دامن اقتصاد ایران را گرفته مقابله کنند. این مورد یکی از انتقادات به دولت است زیرا سبب ورشکستگی کارگاه‌های داخلی و کاهش تولیدات داخل می‌شود.

در زیر به بررسی ریالی و دلاری شاخص قیمت کالاهای وارداتی پرداخته‌ایم نتیجه این بررسی حاکی از آن است که در سال ۹۹ نسبت به ۹۸ ما رشد ۲۳۹.۴ درصدی شاخص قیمت کالاهای وارداتی را داشته‌ایم.