محصولات، دورهها، داشبوردها و مقالات را در لحظه پیدا کنید
«نرخ تورم دوازدهماهه» برای خانوارهای روستایی، سرعت رشد سطح قیمتها را با نگاهِ هموارشدهی ۱۲ماهه نشان میدهد؛ یعنی بهجای واکنش تند به نوسانات کوتاهمدت، مسیر کلیِ فشار تورمی را در طول زمان قابلردیابی میکند. این شاخص برای مقایسهی دورههای اوج و فرود تورمی و همچنین سنجش شدت موجهای تورمی در استانها کاربرد مستقیم دارد.
تورم دوازدهماهه بهصورت درصد تغییر «میانگین شاخص قیمت مصرفکننده در ۱۲ ماه منتهی به ماه جاری» نسبت به «میانگین شاخص در ۱۲ ماهِ قبل از آن» محاسبه میشود. بنابراین، هر عددِ ماهانه (فروردین تا اسفند) حاصل جمعبندی رفتار قیمتها در یک سالِ کامل است و به همین دلیل، معمولاً با تأخیر نسبت به جهشهای کوتاهمدت افزایش یا کاهش پیدا میکند.
در ردیف «کل کشور»، چند نقطهعطف کاملاً مشخص دیده میشود که تصویر روشنی از چرخههای تورمی روستاها ارائه میدهد.
در این بازه، تورم دوازدهماهه از سطح حدود ۱۱٪ به محدوده بالای ۱۷٪ نزدیک میشود و سپس تا پایان ۱۳۸۲ عقبنشینی میکند.
این فاز، دورهی کاهش آرام و پیوسته است؛ شیب افت تند نیست، اما استمرار دارد.
الگو روشن است: افزایش تند تا قله ۲۶٫۷٪ و سپس کاهش سریع تا حوالی ۱۰٪ در پایان ۱۳۸۸.
در این دوره، تورم دوازدهماهه تا بالای ۴۰٪ میرود (۱۳۹۰ و ۱۳۹۲) و سپس در فاصلهای نهچندان طولانی، تا سطوح نزدیک ۱۳٪ پایین میآید.
سه ماه پیاپیِ ۷٫۱٪ در سال ۱۳۹۵، کمترین سطح ثبتشده در سری زمانیِ کل کشور است.
این فاز، مهمترین بخش سری زمانی است: تورم دوازدهماهه از تکرقمیِ ابتدای ۱۳۹۷ به اوج ۵۴٫۵٪ در اردیبهشت ۱۴۰۲ میرسد.
۱۴۰۳ سال کاهش است (۳۸٫۰٪ تا ۲۹٫۵٪)، اما از ابتدای ۱۴۰۴ مسیر دوباره صعودی میشود و تا آبان ۱۴۰۴ به ۴۲٫۶٪ میرسد.
در موج اوج، فاصله استانها از «کل کشور» بهخوبی دیده میشود. در تیر ۱۴۰۲، نرخ «کل کشور» ۵۱٫۶٪ است، اما چند استان به قلههای بالاتر میرسند:
این اعداد نشان میدهد در اوج موج تورمی، برخی استانها چند واحد درصد بالاتر از سطح «کل کشور» حرکت میکنند و قلههای ۶۰٪ به بالا نیز در تورم دوازدهماهه ثبت میشود.
برای فهم شدت نوسان پس از قله ۱۴۰۲، مسیر یک استان با تغییرات تند قابلتوجه است:
این مسیر، منطق تورم دوازدهماهه را هم روشن میکند: قلهها و کفها «کندتر» از شوکهای کوتاهمدت شکل میگیرند، اما وقتی جهت عوض میشود، چندین ماه پیاپی ادامه پیدا میکند.
سری زمانی تورم دوازدهماهه روستایی در ایران از یک چرخهی بلندمدت با چند موج بزرگ تشکیل شده است:
در «کل کشور»، پس از کمتورمیِ میانه دهه ۱۳۹۰ و کف ۷٫۱٪ در آذر تا بهمن ۱۳۹۵، موج صعودی از ۱۳۹۷ آغاز میشود و در نهایت به قله ۵۴٫۵٪ در اردیبهشت ۱۴۰۲ میرسد. سپس در ۱۴۰۳ افت قابلتوجهی رخ میدهد (تا ۲۹٫۵٪ در دی ۱۴۰۳)، اما دادههای ۱۴۰۴ نشان میدهد مسیر دوباره افزایشی شده و تا ۴۲٫۶٪ در آبان ۱۴۰۴ بالا آمده است. در سطح استانها نیز، دامنه تغییرات در اوج موج ۱۴۰۲ بهطور معنیداری گسترده است و قلههای بالای ۶۰٪ هم مشاهده میشود.
مقاله مرتبطی وجود ندارد
