توضیحات داشبورد
مقدمه
درصد تغییر ماهانه شاخص قیمت مصرف‌کننده یکی از شاخص‌های مهم برای سنجش سرعت افزایش قیمت‌ها در کوتاه‌مدت است. این شاخص نشان می‌دهد سطح قیمت‌ها در یک ماه مشخص، نسبت به ماه قبل چه میزان تغییر کرده است. بررسی این شاخص امکان شناسایی ماه‌هایی که افزایش قیمت با سرعت بیشتری رخ داده و همچنین دوره‌هایی که سرعت افزایش قیمت کاهش یافته است را فراهم می‌کند. این شاخص به‌ویژه برای تحلیل روند کوتاه‌مدت تورم و شناسایی دوره‌های جهش قیمتی اهمیت زیادی دارد.
نحوه محاسبه درصد تغییر ماهانه شاخص
درصد تغییر ماهانه از مقایسه مقدار شاخص قیمت مصرف‌کننده در یک ماه با مقدار همان شاخص در ماه قبل محاسبه می‌شود.
فرمول محاسبه به‌صورت زیر است:
درصد تغییر ماهانه =
(شاخص ماه جاری − شاخص ماه قبل) ÷ شاخص ماه قبل × ۱۰۰
اگر مقدار این شاخص مثبت باشد نشان‌دهنده افزایش قیمت‌ها و اگر منفی باشد نشان‌دهنده کاهش سطح قیمت‌ها نسبت به ماه قبل است.
ثبت یکی از بالاترین تغییرات ماهانه در 1390
در اردیبهشت ۱۳۹۰ درصد تغییر شاخص قیمت مصرف‌کننده در مناطق روستایی برابر ۲٫۸۶ درصد ثبت شده است. این مقدار در خرداد همان سال به ۱٫۷۹ درصد کاهش یافت.
روند کاهش ادامه پیدا کرد و در تیر ۱۳۹۰ مقدار ۱٫۱۲ درصد ثبت شد که نشان‌دهنده کاهش سرعت افزایش قیمت‌ها در این دوره است.
در مرداد همان سال درصد تغییر شاخص برابر ۱٫۷۴ درصد ثبت شد که نشان‌دهنده افزایش مجدد سرعت رشد قیمت‌ها بود.
افزایش قابل توجه تغییرات ماهانه در سال‌های اخیر
در خرداد ۱۴۰۳ درصد تغییر شاخص برابر ۳٫۳۸ درصد ثبت شده است. این مقدار در تیر همان سال به ۳٫۹۳ درصد افزایش یافت.
در مرداد ۱۴۰۳ مقدار ۲٫۷۳ درصد ثبت شد و در شهریور همان سال درصد تغییر به ۴٫۲۴ درصد افزایش یافت.
این افزایش نشان‌دهنده سرعت بالای افزایش قیمت‌ها در این دوره است.
ثبت یکی از بالاترین تغییرات ماهانه در مهر ۱۴۰۳
در مهر ۱۴۰۳ درصد تغییر شاخص قیمت مصرف‌کننده برابر ۵٫۵۶ درصد ثبت شده است.
این مقدار یکی از بالاترین نرخ‌های تغییر ماهانه در کل دوره محسوب می‌شود و نشان‌دهنده افزایش بسیار سریع قیمت‌ها در این مقطع است.
در آبان همان سال این مقدار به ۳٫۷۰ درصد کاهش یافت که نشان‌دهنده کاهش سرعت افزایش قیمت‌ها نسبت به ماه قبل است.
ثبت تغییرات متفاوت در استان‌های مختلف
در خرداد ۱۴۰۳ درصد تغییر شاخص در استان خراسان شمالی برابر ۳٫۵۹ درصد ثبت شده است.
در همان ماه، این مقدار در استان خراسان جنوبی برابر ۵٫۹۵ درصد بوده است که نشان‌دهنده سرعت بیشتر افزایش قیمت‌ها در این استان است.
در مهر ۱۴۰۳ درصد تغییر شاخص در استان قزوین برابر ۷٫۲۰ درصد ثبت شده است که یکی از بالاترین مقادیر ثبت‌شده در سطح استان‌ها محسوب می‌شود.
تداوم افزایش ماهانه قیمت‌ها در سال ۱۴۰۴
در تیر ۱۴۰۴ درصد تغییر شاخص قیمت مصرف‌کننده در سطح کشور برابر ۳٫۹۳ درصد ثبت شده است.
در شهریور همان سال مقدار ۴٫۲۴ درصد ثبت شده است.
در مهر ۱۴۰۴ درصد تغییر شاخص برابر ۵٫۵۶ درصد ثبت شد که نشان‌دهنده افزایش قابل توجه سطح قیمت‌ها در این دوره است.
جمع‌بندی
در اردیبهشت ۱۳۹۰ درصد تغییر شاخص قیمت مصرف‌کننده برابر ۲٫۸۶ درصد ثبت شده است.
در تیر همان سال این مقدار به ۱٫۱۲ درصد کاهش یافت.
در خرداد ۱۴۰۳ درصد تغییر شاخص برابر ۳٫۳۸ درصد ثبت شد.
در مهر ۱۴۰۳ این مقدار به ۵٫۵۶ درصد افزایش یافت که یکی از بالاترین سطوح ثبت‌شده محسوب می‌شود.
در سال ۱۴۰۴ نیز درصد تغییر شاخص در محدوده بالای ۳ تا ۵ درصد باقی مانده است.
این روند نشان می‌دهد سرعت افزایش قیمت‌ها در سال‌های اخیر در سطح بالایی قرار داشته است.