تحلیل جامع بازار روغن مایع سرخ کردنی در ایران؛ سهم برندها، ساختار قیمت و رفتار مصرف‌کننده

روغن خوراکی، محصولی است که قیمت نهایی آن نه در فروشگاه‌های محلی، بلکه در بورس‌های کالای جهانی تعیین می‌شود. شاخص قیمت روغن نباتی فائو، پنج ماه پیاپی تا سال ۲۰۲۶ صعود کرد و در می همان سال، تنها با افت ۴٫۶ درصدی به ۱۸۵٫۰ واحد رسید؛ نوسانی که مستقیما به سفره خانوارهای ایرانی راه پیدا می‌کند، چراکه ایران تقریبا به‌طور کامل به واردات این کالا وابسته است: روغن پالم از جنوب شرق آسیا و روغن آفتابگردان از تامین‌کنندگان دریای سیاه، دو منبع اصلی این بازارند؛ وابستگی‌ای که قیمت خرده‌فروشی را مستقیما در معرض شوک ارزی و هزینه کرایه حمل قرار می‌دهد. این وابستگی، رد پای روشنی در داده‌های فروش داخلی برجای گذاشته است. بازار روغن مایع سرخ‌کردنی ایران، با ارزش ۲۴٫۸ میلیارد تومان، میان ۲۸ برند فعال تقسیم شده و حاشیه سود میانگین آن منفی ۴٫۵۸ درصد است؛ یعنی به‌طور میانگین، فروش این کالا با زیان همراه بوده است. حتی رهبر بازار، غنچه، که ۲۱٫۱ درصد از ارزش فروش را در اختیار دارد، با حاشیه سود منفی ۷٫۶۱ درصد کار می‌کند.

این گزارش، مبتنی بر ۴۴٬۵۵۱ رکورد فروش و ۲۴۶٬۲۳۰ واحد کالا، عددی بسیار بالا که خود گویای ماهیت مصرف روزمره این کالاست، بازاری را روایت می‌کند که شاخص هرفیندال-هیرشمن (HHI) آن تنها ۱٬۲۴۴ است؛ رقمی که آن را در دسته بازارهای «رقابتی و غیرمتمرکز» قرار می‌دهد. سه برند نخست روی هم ۵۴٫۵ درصد و پنج برند برتر ۷۲ درصد از ارزش بازار را پوشش می‌دهند.

خریداران این بازار عمدتا مردان‌ هستند (۶۲٫۵ درصد از ارزش خرید) و تهران، با ۷۳٫۲ درصد از ارزش فروش، به‌تنهایی سه‌چهارم این بازار را در خود جای داده؛ تمرکزی جغرافیایی که به‌مراتب شدیدتر از تمرکز برندی این بازار است. میانگین قیمت هر واحد ۱۰۰٬۸۰۹ تومان برآورد می‌شود.

نمای کلی بازار

پیش از آنکه سراغ ساختار رقابتی این بازار برویم، ارزش دارد شکل کلی آن را ببینیم:

جدول ۱ — شاخص‌های کلان بازار روغن مایع سرخ کردنی

نکته اول این جدول، تعداد رکورد فروش است: ۴۴٬۵۵۱ رکورد برای تنها ۲۴۶٬۲۳۰ واحد کالا، یعنی میانگین کمی بیش از پنج واحد در هر تراکنش. این الگو، برخلاف کالاهایی که خرید عمده و کم‌تکرار دارند، رفتار خرید مکرر و کوچک را نشان می‌دهد؛ دقیقا همان چیزی که از یک قوت اساسی آشپزخانه انتظار می‌رود. فروش در ۳۲ استان و ۵۲۹ شهر هم گستردگی جغرافیایی این کالا را تایید می‌کند.

کالایی که در بورس جهانی قیمت می‌خورد

طبق برآورد موسسه Custom Market Insights، بازار جهانی روغن خوراکی در سال ۲۰۲۵ ارزشی معادل ۲۵۳٫۶۷ میلیارد دلار داشته، رشدی از ۲۴۵٫۴۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴؛ و پیش‌بینی می‌شود با نرخ رشد ۴٫۰۶ درصدی در بازه ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۴، تا ۳۶۲٫۸۰ میلیارد دلار بالا برود. غول‌های این صنعت، کافکو، ویلمار اینترنشنال، کارگیل، ای‌دی‌ام، بانج و اسوسیتد بریتیش فودز هستند. 

قیمت‌ها در این صنعت، در حال حاضر، در بالاترین سطح چندساله خود قرار دارند. شاخص قیمت روغن نباتی سازمان خواروبار جهانی (فائو) پنج ماه پیاپی تا سال ۲۰۲۶ صعود کرد و در می همان سال، تنها با افت ۴٫۶ درصدی به ۱۸۵٫۰ واحد رسید؛ نشانه‌ای از بازاری که هنوز به تعادل کامل نرسیده است. از نظر جغرافیایی، آسیا-اقیانوسیه حدود ۴۵ درصد از ارزش جهانی این بازار را در اختیار دارد، در حالی که اروپا، به‌واسطه تقاضای رو به رشد برای روغن زیتون و آفتابگردان، سریع‌ترین منطقه است. روند دیگری هم در حال شکل‌گیری است: بازفرمولاسیون سلامت‌محور، از جمله حذف چربی ترانس مطابق استانداردهای سازمان جهانی بهداشت، اکنون به یک فیلتر تدارکاتی برای خریداران عمده تبدیل شده و روغن‌های تخصصی پریمیوم، بخش حاشیه‌سازتر این صنعت به شمار می‌روند.

بازار روغن نباتی ایران، با وجود همه فشارهای اقتصادی، در سال ۲۰۲۵ ارزشی معادل ۱٫۲ میلیارد دلار داشته و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۴، با نرخ رشدی ۴٫۹۷ درصدی، به ۱٫۹ میلیارد دلار برسد؛ نرخی که حتی اندکی از میانگین جهانی هم فراتر می‌رود. اما پشت این رقم رشد، یک آسیب‌پذیری ساختاری پنهان است: ایران به‌شدت به واردات وابسته است، روغن پالم از جنوب شرق آسیا و روغن آفتابگردان از تامین‌کنندگان دریای سیاه؛ وابستگی‌ای که قیمت خرده‌فروشی داخلی را در معرض مستقیم شوک نرخ ارز و هزینه حمل‌ونقل بین‌المللی قرار می‌دهد. این دقیقا همان زمینه‌ای است که حاشیه سود منفی گسترده در داده‌های داخلی این گزارش را توضیح می‌دهد: وقتی هزینه تمام‌شده کالا با نرخ ارز نوسان می‌کند اما رقابت قیمتی داخلی اجازه تعدیل سریع نمی‌دهد، فروشندگان در یک مخمصه گرفتار می‌شوند.

منابع بین‌المللی این بخش: Global Edible Oil Market — Custom Market Insights · Iran Vegetable Oil Market — IMARC · FAO May Vegetable Oil Price Index — OFI Magazine

تحلیل برندهای پیشرو؛ غنچه، رهبری با راهبرد اقتصادی

جدول زیر جایگاه ده برند برتر این بازار را از نظر سهم ارزشی نشان می‌دهد:

جدول ۲ — ده برند برتر بازار روغن مایع سرخ کردنی بر اساس سهم ارزشی

راهنمای خواندن جدول: «شکاف ارزش-حجم» (VVG) تفاوت میان سهم ارزشی و سهم حجمی هر برند است؛ عددی مثبت یعنی آن برند گران‌تر از میانگین بازار می‌فروشد و عددی منفی یعنی راهبرد آن بر حجم فروش و قیمت پایین استوار است. «شاخص قیمت» هم نسبت میانگین قیمت هر برند به میانگین قیمت کل بازار، ضربدر ۱۰۰ است؛ عدد ۱۰۰ یعنی آن برند دقیقاً هم‌تراز میانگین بازار قیمت‌گذاری می‌کند.

جایگاه رهبر بازار؛ رهبری بر پایه حجم، نه قیمت

غنچه با ۲۱٫۱ درصد سهم ارزشی، محور این بازار است. شکاف ارزش-حجم این برند به ۸٫۷۷- واحد درصد می‌رسد، بزرگ‌ترین عدد منفی در میان ده برند برتر؛ یعنی راهبرد آن کاملا حجم‌محور است. شاخص قیمت ۷۱ این برند را در جایگاه «اقتصادی» قرار می‌دهد. غنچه بازار را نه با اعتبار پریمیوم، بلکه با قیمت پایین‌تر از میانگین و دسترس‌پذیری بالا رهبری می‌کند.

چالشگر اصلی و فاصله رقابتی

طبیعت با ۱۷٫۳ درصد سهم ارزشی، رتبه دوم را در اختیار دارد و فاصله آن با رهبر بازار تنها ۳٫۸ واحد درصد است. شاخص قیمت این برند ۱۰۳ است، یعنی تقریبا دقیقا هم‌تراز میانگین بازار، و شکاف ارزش-حجم آن نیز نزدیک به صفر (۰٫۴۵+ واحد درصد)؛ برخلاف غنچه، طبیعت راهبردی متوازن‌تر را دنبال می‌کند، نه کاملا حجم‌محور و نه پریمیوم.

لایه‌بندی قیمتی برندها

از میان برندهای این بازار، تنها دسته‌ای که به‌روشنی جایگاه پریمیوم دارد شامل این برندهاست:

• لایه پریمیوم: بهار الماس (شاخص قیمت ۱۳۱)، ورژن (شاخص قیمت ۱۹۷)، سمن (شاخص قیمت ۱۸۹)، دلوین (شاخص قیمت ۸۱۰) و توسکا (شاخص قیمت ۱۶۱) به‌مراتب گران‌تر از میانگین بازار می‌فروشند؛ راهبردی که معمولا بر کیفیت یا اعتبار برند تکیه دارد. دلوین، با شاخص قیمت ۸۱۰، بیش از هشت برابر میانگین بازار قیمت‌گذاری می‌کند و به‌وضوح در رده کاملا متفاوتی از محصول قرار دارد.

اما تصویر وقتی روشن‌تر می‌شود که این شاخص قیمت را در کنار حاشیه سود بگذاریم. از میان ده برند برتر، تنها چهار برند حاشیه سود مثبت دارند: ورژن (۲٫۲۹٪)، سمن (۴٫۳۲٪)، دلوین (۹٫۳۸٪) و توسکا (۱٫۳۶٪)؛ و نقطه مشترک هر چهار، شاخص قیمتی بالای ۱۶۰ است. جالب اینکه بهار الماس، با شاخص قیمت ۱۳۱ و جایگاه رسمی پریمیوم، همچنان با حاشیه سود منفی ۷٫۸۳ درصد دست‌وپنجه نرم می‌کند. به بیان دیگر، در این بازار «گران‌تر از میانگین بودن» به‌تنهایی کافی نیست؛ تنها گرانی چشمگیر و به‌مراتب بالاتر از میانگین است که به سودآوری واقعی می‌رسد.

تحلیل پرفروش‌ترین محصولات بازار روغن سرخ کردنی ایران

رتبه‌بندی بر اساس تعداد واحد فروخته‌شده، تصویر کامل‌تری از این بازار به دست می‌دهد:

جدول ۳ — پرفروش‌ترین سبدهای محصول روغن مایع سرخ کردنی بر اساس حجم فروش

غنچه با ۲۹٫۹ درصد از حجم بازار، پرفروش‌ترین سبد محصول این بازار را هم در اختیار دارد؛ یعنی رهبر حجمی و رهبر ارزشی این بازار یکسان‌اند. این هم‌راستایی نشان می‌دهد راهبرد حجم‌محور غنچه، هرچند برای حاشیه سود خود این برند پرهزینه تمام شده، از نظر جایگاه بازار کاملا موفق بوده است.

دامنه قیمتی این سبد محصولات هم گویاست: از میانگین ۶۸٬۹۱۶ تومان در ویسپو تا ۸۱۶٬۹۹۱ تومان در دلوین، یعنی گران‌ترین سبد برند نزدیک به ۱۱٫۹ برابر ارزان‌ترین آن است. چنین دامنه‌ای نشان می‌دهد بازار روغن سرخ‌کردنی ایران، در عمل، دو بازار موازی است: یک بازار حجیم و رقابتی برای مصرف روزمره، و یک لایه کوچک‌تر و پریمیوم که با منطقی کاملا متفاوت کار می‌کند.

تحلیل رقابت بازار؛ مارکتی باز اما بی‌سود

چه‌قدر این بازار برای یک بازیگر تازه‌وارد دشوار است؟ شاخص‌های زیر پاسخ روشنی می‌دهند:

جدول ۴ — شاخص‌های ساختار رقابتی

با HHI برابر ۱٬۲۴۴، بازار روغن مایع سرخ‌کردنی را باید «رقابتی و غیرمتمرکز» خواند. با ۲۸ برند فعال و سهم نسبتا پایین رهبر بازار، ورود به این دسته از نظر برندسازی کم‌هزینه‌تر است؛ اما همان‌طور که در جدول‌های پیشین دیدیم، حفظ حاشیه سود در این بازار به‌مراتب دشوارتر است. رقابت عمدتا بر سر قیمت و در دسترس بودن شکل می‌گیرد، نه بر سر وفاداری انحصاری به یک برند؛ و در بازاری با هزینه تمام‌شده وارداتی و نوسانی، این رقابت قیمتی به‌سرعت به حاشیه سود منفی می‌رسد.

حاشیه سود و فشار قیمتی

میانگین حاشیه سود ناخالص این بازار منفی ۴٫۵۸ درصد است؛ رقمی که نشان می‌دهد فروش این کالا، در بسیاری از موارد، بیشتر ابزاری برای جذب مشتری به فروشگاه است تا منبع سود مستقیم. بالاترین حاشیه در میان ده برند برتر متعلق به دلوین با ۹٫۳۸ درصد است، همان برند پریمیومی که پیش‌تر دیدیم، و پایین‌ترین متعلق به بهار با منفی ۱۱٫۲۸ درصد؛ فاصله‌ای نزدیک به بیست واحد درصد که نشان می‌دهد جایگاه قیمتی یک برند، مستقیما سرنوشت سودآوری آن را رقم می‌زند.

بینش‌های رفتار مصرف‌کننده؛ چه کسی روغن می‌خرد؟

ترکیب جنسیتی خریداران

داده خریداران این بازار را می‌بینیم:

جدول ۵ — توزیع جنسیتی خریداران

مردان با ۵۸٫۹ درصد از تراکنش‌ها و ۶۲٫۵ درصد از ارزش خرید، اکثریت این بازار را تشکیل می‌دهند، هرچند سهم زنان در این بازار، ۴۰٫۳ درصد از تراکنش‌ها، نسبتا قابل‌توجه است. میانگین سبد خرید مردان ۵۹۱٬۰۷۶ تومان و زنان ۵۱۴٬۱۵۹ تومان است؛ نسبت این دو عدد (۱٫۱۵) نشان می‌دهد مردان در هر خرید مبلغ کمی بیشتری هزینه می‌کنند.

پراکندگی جغرافیایی تقاضا

اگر بخواهیم بازار روغن سرخ‌کردنی ایران را روی نقشه رسم کنیم، تصویری بسیار متمرکزتر از آنچه ساختار برندی این بازار نشان می‌داد، خواهیم دید:

جدول ۷ — ده استان برتر بر اساس ارزش فروش

تهران و البرز، روی هم، ۸۱٫۷ درصد از ارزش این بازار را می‌سازند؛ رقمی که در بازاری با ۲۸ برند فعال و ساختار نسبتا باز رقابتی، غیرمنتظره به نظر می‌رسد. پنج استان نخست، در مجموع، ۸۸٫۱ درصد از بازار را پوشش می‌دهند.

سطح شهرها همین تمرکز را با جزئیات بیشتری تکرار می‌کند:

جدول ۸ — ده شهر برتر بر اساس ارزش فروش

هشت شهر از ده شهر این فهرست، از تهران و کرج گرفته تا اسلام‌شهر، فردیس، شهریار، ملارد، پردیس و قدس، همگی در محدودهٔ کلان‌شهر تهران و شهرهای اقماری آن قرار دارند. تنها رشت و اهواز از خارج این محدوده در فهرست دیده می‌شوند. این الگو نشان می‌دهد که هرچند بازار روغن، از نظر برندی، میدانی باز و پرشمار برای رقابت است، از نظر پوشش فروش، عملاً حول پایتخت متمرکز مانده است؛ دو نوع تمرکز مستقل از هم که در یک بازار واحد کنار هم نشسته‌اند.

الگوی فصلی تقاضا

تقاضای روغن سرخ‌کردنی، به‌عنوان یک قوت اساسی، الگوی فصلی ملایمی دارد:

جدول ۹ — سهم هر ماه از ارزش فروش سالانه

اوج تقاضا در آذر با ۱۲٫۲ درصد از ارزش فروش سالانه رخ می‌دهد و کف آن در فروردین با ۶٫۵ درصد ثبت می‌شود؛ یعنی ماه اوج تقاضا تنها حدود ۱٫۹ برابر ماه کف تقاضاست. این نوسان ملایم، برخلاف کالاهای کاملا فصلی، نشان می‌دهد تقاضا برای روغن سرخ‌کردنی در طول سال نسبتا پایدار است؛ ویژگی طبیعی یک قوت آشپزخانه که مصرف آن به فصل خاصی گره نخورده، هرچند افزایش نسبی در فصل سرد سال، از شهریور تا بهمن، همچنان قابل مشاهده است.

سن مخاطب هر برند

سن خریداران هم بین برندها تفاوت دارد:

جدول ۱۰ — میانگین سنی خریداران برندهای برتر

جوان‌ترین مخاطبان به‌طور میانگین سراغ غنچه می‌روند (۴۱٫۲ سال) و مسن‌ترین‌ها به سمن وفادارند (۴۵٫۲ سال)؛ فاصله‌ای چهارساله که با نگاهی به جدول قیمت‌ها، الگوی آشنایی را تکرار می‌کند: برندهای اقتصادی‌تر مخاطب جوان‌تری دارند و برندهای پریمیوم‌تر، مخاطبی مسن‌تر و احتمالا با بودجه خانوار بزرگ‌تر.

یافته‌های کلیدی؛ آنچه اعداد می‌گویند

1. ارزش بازار رصدشده روغن مایع سرخ‌کردنی: ۲۴٫۸ میلیارد تومان در ۲۴۶٬۲۳۰ واحد فروش.
2. ساختار بازار: «رقابتی و غیرمتمرکز» (HHI = ۱٬۲۴۴)؛ سه برند نخست ۵۴٫۵ درصد ارزش بازار را در اختیار دارند.
3. رهبر بازار: غنچه با ۲۱٫۱ درصد سهم ارزشی و شاخص قیمت ۷۱.
4. لایه پریمیوم: به نمایندگی بهار الماس با شاخص قیمت ۱۳۱.
5. ترکیب جنسیتی: مردان ۶۲٫۵ درصد و زنان ۳۷٫۲ درصد از ارزش خرید.
6. جغرافیا: استان تهران (۷۳٫۲٪) و شهر تهران (۶۳٫۵٪)، هر دو با تمرکزی به‌مراتب بالاتر از تمرکز برندی بازار.
7. اوج فصلی: آذر با ۱۲٫۲ درصد از فروش سالانه.
8. حاشیه سود: میانگین منفی ۴٫۵۸ درصد در کل بازار.

جمع‌بندی؛ یک بازار پیچیده و سخت

بازار روغن مایع سرخ‌کردنی در ایران را در یک جمله می‌توان این‌گونه خلاصه کرد: بازاری «رقابتی و غیرمتمرکز» از نظر تعداد برند، اما «به‌شدت متمرکز» از نظر جغرافیا و سودآوری. غنچه با ۲۱٫۱ درصد سهم ارزشی، چارچوب رقابت حجمی را تعیین می‌کند؛ اما تنها معدودی از برندهای گران‌تر، آنها که شاخص قیمت‌شان از ۱۶۰ فراتر می‌رود، موفق شده‌اند این رقابت شدید قیمتی را به سودآوری واقعی تبدیل کنند.

پیشنهادهای عملی برای فعالان بازار:

رای فعالان این بازار، سه نکته عملی از دل این داده‌ها بیرون می‌آید:

• در بازاری با حاشیه سود منفی میانگین، رقابت صرف بر سر قیمت و حجم، مسیری پرریسک است؛ داده‌ها نشان می‌دهند تنها جایگاه‌یابی قیمتی چشمگیر، نه صرفا اندکی بالاتر از میانگین، به سودآوری پایدار می‌رسد.
• هر راهبرد توزیعی باید در گام نخست بر تهران، البرز و گیلان متمرکز شود؛ سه استانی که روی هم ۸۴٫۱ درصد از بازار را می‌سازند. با این‌همه، پراکندگی نسبی برندهای فعال نشان می‌دهد فضایی هم برای پوشش استان‌های میانی باقی مانده است.
• با توجه به وابستگی شدید این کالا به واردات، مدیریت ریسک نرخ ارز باید بخشی جدایی‌ناپذیر از برنامه‌ریزی قیمت‌گذاری باشد، نه یک واکنش پس از وقوع شوک.

اما شاید مهم‌ترین پیام این گزارش این باشد که در کالایی با این‌همه وابستگی به قیمت‌های جهانی و نرخ ارز، ثبات قیمت داخلی، دست‌کم در کوتاه‌مدت، بیشتر یک آرزو است تا یک واقعیت قابل برنامه‌ریزی.

پرسش‌های متداول (FAQs): 

• بزرگ‌ترین برند بازار روغن مایع سرخ‌کردنی ایران کدام است؟ غنچه، با ۲۱٫۱ درصد از ارزش فروش و ۲۹٫۹ درصد از حجم فروش، رهبر این بازار است؛ برندی که راهبرد آن بر قیمت پایین و حجم بالا استوار است.
• این بازار چقدر رقابتی است؟ نسبتا رقابتی. شاخص هرفیندال-هیرشمن (HHI) این بازار ۱٬۲۴۴ است، رقمی که آن را در دسته بازارهای «رقابتی و غیرمتمرکز» قرار می‌دهد. از میان ۲۸ برند فعال، سه برند نخست ۵۴٫۵ درصد ارزش بازار را در اختیار دارند.
• میانگین قیمت روغن مایع سرخ‌کردنی در این بازار چقدر است؟ ۱۰۰٬۸۰۹ تومان؛ هرچند این عدد میانگین وزنی کل بازار است و بسته به برند و کلاس محصول، دامنه قیمت‌ها از حدود ۶۹ هزار تا بیش از ۸۱۶ هزار تومان در نوسان است.
• پرفروش‌ترین استان کدام است؟ تهران، با فاصله بسیار زیاد. این استان ۷۳٫۲ درصد از ارزش بازار را در اختیار دارد؛ پس از آن البرز (۸٫۵٪)، گیلان (۲٫۴٪) و مازندران (۲٫۴٪) قرار می‌گیرند.
• اوج فروش روغن سرخ‌کردنی در چه فصلی رخ می‌دهد؟ پاییز، به‌طور مشخص آذر، با ۱۲٫۲ درصد از فروش سالانه؛ اما این نوسان فصلی نسبتا ملایم است و کف آن در فروردین تنها ۶٫۵ درصد است.
• وضعیت بازار جهانی روغن خوراکی چگونه است؟ بازار جهانی روغن خوراکی در سال ۲۰۲۵ ارزشی معادل ۲۵۳٫۶۷ میلیارد دلار داشته (Custom Market Insights) و پیش‌بینی می‌شود با نرخ رشد ۴٫۰۶ درصدی تا ۳۶۲٫۸۰ میلیارد دلار در ۲۰۳۴ برسد. بازار ایران با نرخ رشدی ۴٫۹۷ درصدی، اندکی سریع‌تر از میانگین جهانی پیش می‌رود، اما به‌شدت به واردات وابسته است. بازیگران اصلی جهانی این صنعت عبارت‌اند از کافکو، ویلمار اینترنشنال، کارگیل، ای‌دی‌ام، بانج و اسوسیتد بریتیش فودز.

روش‌شناسی و منبع داده: تمام ارقام و نسبت‌های این گزارش از داده‌های فروش بازار آنلاین ایران استخراج و محاسبه شده‌اند (بر پایهٔ تحقیقات میدانی تیم اس‌دیتا در سال ۱۴۰۴). شاخص‌های به‌کاررفته شامل سهم ارزشی و حجمی برندها، شکاف ارزش-حجم (VVG)، شاخص هرفیندال-هیرشمن (HHI)، نسبت‌های تمرکز CR۳ و CR۵، شاخص قیمت نسبی، حاشیهٔ سود ناخالص، و توزیع جنسیتی، سنی، جغرافیایی و فصلی تقاضا هستند. ارقام بین‌المللی از گزارش‌های منتشرشدهٔ مؤسسات پژوهش بازار در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ نقل شده‌اند و پیوند منابع در متن آمده است.