محصولات، دورهها، داشبوردها و مقالات را در لحظه پیدا کنید
شاخص قیمت کالاهای صادراتی یکی از مهمترین نماگرهای تحلیل تجارت خارجی است. این شاخص نشان میدهد قیمت کالاهای صادرشده از ایران در مقایسه با سال پایه ۱۳۹۵ چگونه تغییر کرده است.
اعداد ارائهشده به تفکیک فصل از سال ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۱، تصویر روشنی از سه فاز مهم در صادرات ایران ارائه میکنند:
دوره رشد ملایم، دوره ثبات نسبی، و سپس دوره جهشهای بسیار شدید.
فاز اول: ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴ – رشد تدریجی
در سال ۱۳۹۰ شاخص کل در محدوده ۵۶ تا ۶۱ قرار دارد.
در سال ۱۳۹۱ به بازه ۶۳ تا ۸۴ میرسد.
تا پایان ۱۳۹۴ شاخص به محدوده ۹۶ تا ۱۰۳ نزدیک میشود.
در این دوره، افزایشها تدریجی و بدون جهش شدید است.
فاز دوم: ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۶ – ثبات حول سال پایه
در ۱۳۹۵ شاخص تقریباً حول ۱۰۰ در نوسان است (۹۰.۵ تا ۱۱۰.۲).
در ۱۳۹۶ اعداد بین ۱۱۹ تا ۱۶۱ ثبت میشوند.
این دوره نقطه گذار از ثبات به موج صعودی بعدی است.
فاز سوم: ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ – جهشهای پلهای
۱۳۹۷: شاخص از ۱۹۵ در بهار به ۳۷۰ در زمستان میرسد.
۱۳۹۸: ادامه رشد تا ۶۹۲ در زمستان.
۱۳۹۹: عبور از ۱۸۴۸ در زمستان.
۱۴۰۰: رسیدن به ۴۰۹۷ در زمستان.
۱۴۰۱: جهش شدید تا ۷۲۷۹ در تابستان.
از سطح حدود ۱۰۰ در سال پایه به بالای ۷۰۰۰ طی چند سال، نشاندهنده تغییرات بسیار شدید در قیمت صادرات ریالی است.
مواد نسجی و مصنوعات از این مواد
این گروه یکی از شدیدترین رشدها را ثبت کرده است:
۱۳۹۰: حدود ۱۶ تا ۲۴
۱۳۹۷: رسیدن به ۴۸۶ تا ۶۵۲
۱۳۹۹: عبور از ۲۲۰۱۹
۱۴۰۱: ثبت عدد ۱۶۶۵۶۶ در زمستان
رشد این گروه در انتهای دوره، بسیار فراتر از شاخص کل است.
۱۳۹۰: حدود ۲۹ تا ۳۶
۱۳۹۷: حدود ۲۰۲
۱۳۹۹: بیش از ۱۵۳۹۴
۱۴۰۱: ثبت ۵۳۷۹۳
این گروه نیز جهشی چند ده برابری را تجربه کرده است.
کالاها و مصنوعات گوناگون
۱۳۹۰: زیر ۳۰
۱۳۹۸: حدود ۱۸۹ تا ۲۲۳
۱۳۹۹: عبور از ۴۷۶۱
۱۴۰۱: رسیدن به ۲۴۸۲۴
محصولات معدنی
در ۱۳۹۰ حدود ۱۰۷
در ۱۳۹۷ حدود ۳۱۸
در ۱۴۰۱ حدود ۵۷۵
رشد وجود دارد، اما نسبت به گروههای صنعتی بسیار ملایمتر است.
فلزات معمولی
از ۵۷ در ۱۳۹۰
به ۳۰۰ در ۱۳۹۷
و حدود ۲۶۹۹ در ۱۴۰۱
افزایش محسوس است، اما شیب آن نسبت به نساجی و ماشینآلات کمتر است.
از ۱۳۹۴ به بعد شاخص تقریباً حول ۱۰۰ ثابت مانده است و نوسان محدودی دارد.
این گروه در مقایسه با سایر بخشها رفتار کاملاً متفاوتی نشان میدهد.
بر اساس دادهها میتوان سه ویژگی مهم را مشاهده کرد:
جهش اصلی از سال ۱۳۹۷ آغاز شده است.
شدت افزایش در گروههای صنعتی و نساجی بسیار بیشتر از بخشهای معدنی و سنتی بوده است.
فاصله شاخص کل با برخی گروهها در سالهای پایانی بسیار زیاد شده است.
این نشان میدهد ترکیب قیمتی صادرات در سالهای اخیر دچار تغییرات شدید شده است.
شاخص کل صادرات ریالی از محدوده ۵۶ در ۱۳۹۰ به بیش از ۷۲۷۹ در ۱۴۰۱ رسیده است.
بیشترین جهش در گروه مواد نسجی، ماشینآلات و کالاهای گوناگون ثبت شده است.
برخی گروهها مانند سنگهای گرانبها تقریباً بدون تغییر باقی ماندهاند.
روند افزایشی از ۱۳۹۷ به بعد کاملاً پلهای و شتابدار است.
این دادهها نشان میدهند ساختار قیمتی صادرات ایران طی سالهای اخیر وارد فاز جدیدی شده است.
