مقدار تولید مواد معدنی ایران

مقدمه

بررسی مقدار تولید مواد معدنی معادن کشور، یکی از مهم‌ترین ابزارها برای درک واقعی مقیاس فعالیت بخش معدن است؛ زیرا این شاخص مستقیماً حجم استخراج را در واحد «تن» نشان می‌دهد و تحت تأثیر نوسانات قیمت قرار ندارد. داده‌های این گزارش که بازه زمانی ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۲ را پوشش می‌دهد، تصویری روشن از رشد ظرفیت استخراج، تغییر سطح تولید و نقش فعالیت‌های مختلف معدنی مانند سنگ آهن، سنگ مس، زغال‌سنگ و سایر مواد معدنی ارائه می‌کند. روند اعداد نشان می‌دهد که تولید معدن کشور در این دوره وارد چند مرحله متفاوت شده و به‌ویژه در سال‌های اخیر به بالاترین سطوح تاریخی رسیده است.

روند کلی تولید کل معادن کشور

در ابتدای دوره، مقدار تولید کل معادن کشور در سال ۱۳۷۰ برابر با ۴۸٬۷۱۰٬۱۹۵ تن ثبت شده است. این مقدار در سال ۱۳۷۱ به ۵۰٬۷۶۷٬۷۲۳ تن و در سال ۱۳۷۲ به ۵۱٬۲۲۱٬۹۷۷ تن افزایش پیدا می‌کند. ادامه روند نشان می‌دهد که تولید در سال ۱۳۷۳ به ۵۵٬۲۰۳٬۲۳۹ تن و در سال ۱۳۷۴ به ۶۱٬۱۷۰٬۹۲۹ تن می‌رسد.
تا سال ۱۳۷۵ مقدار تولید به ۶۶٬۹۶۱٬۲۱۴ تن و در سال ۱۳۷۸ به ۷۵٬۷۵۴٬۸۷۹ تن افزایش پیدا می‌کند.

در آغاز دهه ۱۳۸۰، روند رشد سرعت بیشتری می‌گیرد؛ به‌طوری‌که تولید در سال ۱۳۸۰ برابر با ۹۲٬۶۴۸٬۷۹۱ تن و در سال ۱۳۸۲ برابر با ۱۰۵٬۲۹۰٬۰۴۳ تن ثبت می‌شود.

یکی از مهم‌ترین نقاط تغییر در کل دوره، سال ۱۳۸۶ است؛ در این سال مقدار تولید به ۲۱۱٬۰۶۴٬۵۷۵ تن می‌رسد، در حالی که یک سال قبل از آن، یعنی ۱۳۸۵ مقدار تولید ۱۳۸٬۳۳۳٬۵۴۳ تن بوده است. این تغییر نشان‌دهنده ورود تولید معدن کشور به سطح بالاتری است.

در ادامه، تولید در سال ۱۳۸۸ به ۲۴۹٬۵۲۱٬۳۶۱ تن می‌رسد. پس از آن، در سال ۱۳۹۰ یک جهش مهم دیگر رخ می‌دهد و مقدار تولید به ۳۶۰٬۶۸۸٬۳۹۷ تن افزایش پیدا می‌کند.

در سال‌های بعد نیز این روند در سطح‌های بالا ادامه دارد:

• ۱۳۹۵: ۳۵۴٬۱۰۳٬۱۱۸ تن

• ۱۳۹۸: ۳۹۲٬۲۰۳٬۰۰۹ تن

• ۱۳۹۹: ۴۴۶٬۳۵۲٬۲۵۰ تن

• ۱۴۰۰: ۴۸۵٬۰۵۶٬۸۵۹ تن

• ۱۴۰۱: ۴۹۴٬۸۱۸٬۲۱۳ تن

• ۱۴۰۲: ۵۳۵٬۲۵۷٬۰۴۶ تن

سال ۱۴۰۲ بالاترین مقدار تولید در کل دوره محسوب می‌شود.

(در سال ۱۳۸۳ داده‌ای ثبت نشده است.)

تحلیل تولید مواد معدنی فلزی غیرآهنی

این بخش از سال ۱۳۷۳ دارای داده است و مقدار آن در این سال ۱٬۳۱۱٬۱۸۷ تن ثبت شده است. این عدد در سال ۱۳۷۸ به ۲٬۲۸۴٬۰۲۴ تن و در سال ۱۳۸۴ به ۳٬۸۰۵٬۲۷۱ تن افزایش پیدا می‌کند.

در سال ۱۳۹۰ مقدار تولید برابر با ۵٬۶۴۸٬۳۳۲ تن است و در سال ۱۳۹۵ به ۱۲٬۴۵۰٬۷۰۵ تن می‌رسد. این روند افزایشی ادامه دارد و در سال‌های پایانی دوره به سطح‌های بالاتری می‌رسد:

• ۱۴۰۰: ۱۷٬۶۷۴٬۳۳۷ تن

• ۱۴۰۱: ۲۱٬۶۱۰٬۱۳۹ تن

• ۱۴۰۲: ۲۴٬۳۹۴٬۹۵۱ تن

تحلیل تولید سنگ مس

تولید سنگ مس در سال ۱۳۷۰ برابر با ۳۰۶٬۸۹۱ تن بوده است. این مقدار در سال ۱۳۷۲ به ۵۶۹٬۳۱۱ تن افزایش پیدا می‌کند. پس از آن، در سال ۱۳۸۵ مقدار تولید به ۷۹۰٬۳۱۱ تن می‌رسد.

در سال ۱۳۹۰ تولید سنگ مس برابر با ۲٬۰۹۴٬۴۴۸ تن ثبت شده و در سال ۱۳۹۴ مقدار آن به ۶٬۹۸۴٬۶۸۵ تن افزایش پیدا می‌کند.

این روند در سال‌های پایانی نیز ادامه دارد:

• ۱۴۰۰: ۶٬۱۰۷٬۰۵۵ تن

• ۱۴۰۱: ۷٬۷۱۷٬۳۱۸ تن

• ۱۴۰۲: ۷٬۸۳۲٬۶۳۲ تن

تحلیل تولید سنگ آهن

سنگ آهن یکی از مهم‌ترین بخش‌های تولید معدنی کشور محسوب می‌شود. مقدار تولید آن در سال ۱۳۷۰ برابر با ۳٬۸۸۸٬۱۰۰ تن بوده است.

این مقدار در سال ۱۳۸۰ به ۱۱٬۴۴۰٬۸۸۱ تن و در سال ۱۳۸۴ به ۲۰٬۱۴۴٬۹۱۱ تن افزایش پیدا می‌کند.

در سال‌های بعد، رشد تولید ادامه دارد:

• ۱۳۹۰: ۳۵٬۸۴۳٬۲۴۹ تن

• ۱۳۹۵: ۵۷٬۳۲۸٬۶۹۷ تن

• ۱۳۹۸: ۸۲٬۸۱۱٬۳۱۱ تن

• ۱۴۰۰: ۱۰۵٬۵۹۹٬۸۱۷ تن

• ۱۴۰۱: ۱۱۶٬۱۵۵٬۴۳۰ تن

• ۱۴۰۲: ۱۲۴٬۷۴۵٬۱۳۷ تن

تحلیل تولید زغال‌سنگ

مقدار تولید زغال‌سنگ در سال ۱۳۷۰ برابر با ۸۹۵٬۶۸۶ تن ثبت شده است. این مقدار در سال ۱۳۸۱ به ۲٬۵۵۷٬۴۵۳ تن افزایش پیدا می‌کند.

در ادامه، مقدار تولید در سال‌های زیر ثبت شده است:

• ۱۳۹۰: ۲٬۳۲۶٬۷۸۷ تن

• ۱۳۹۵: ۳٬۲۵۰٬۸۲۱ تن

• ۱۳۹۸: ۳٬۶۵۳٬۸۱۷ تن

• ۱۴۰۰: ۴٬۱۴۷٬۵۳۳ تن

• ۱۴۰۲: ۴٬۲۳۷٬۴۷۳ تن

تحلیل سایر فعالیت‌های معدنی

این بخش همواره بیشترین سهم را در مقدار کل تولید دارد. مقدار تولید آن در سال ۱۳۷۰ برابر با ۴۳٬۹۲۶٬۴۰۹ تن بوده است.

این عدد در سال ۱۳۹۰ به ۳۱۶٬۸۷۰٬۰۲۹ تن و در سال ۱۴۰۲ به ۳۸۱٬۸۷۹٬۴۸۵ تن می‌رسد.

جمع‌بندی

بررسی روند مقدار تولید مواد معدنی کشور نشان می‌دهد:

• تولید کل معادن از ۴۸ میلیون تن در سال ۱۳۷۰ به بیش از ۵۳۵ میلیون تن در سال ۱۴۰۲ رسیده است.

• سال  ۱۴۰۲ بالاترین سطح تولید در کل دوره محسوب می‌شود.

• تولید سنگ آهن به بیش از ۱۲۴ میلیون تن در سال ۱۴۰۲ رسیده است.

• تولید سنگ مس به بیش از ۷.۸ میلیون تن افزایش پیدا کرده است.

• تولید مواد معدنی فلزی غیرآهنی در سال ۱۴۰۲ به بیش از ۲۴ میلیون تن رسیده است.

• تولید زغال‌سنگ در سال ۱۴۰۲ بیش از ۴.۲ میلیون تن ثبت شده است.

این اعداد نشان‌دهنده افزایش سطح فعالیت معدنی کشور در این دوره هستند.