محصولات، دورهها، داشبوردها و مقالات را در لحظه پیدا کنید
سفرِ بدون اقامت شبانه یعنی «رفتن و برگشتن در همان روز»؛ سفری که تصمیمگیریاش سریعتر است، وابستگی کمتری به رزرو اقامت دارد و معمولاً به فاصله، دسترسی جادهای، خدمات بینراهی و جذابیتهای کوتاهمدت مقصد گره میخورد. دادههای این گزارش دقیقاً همین رفتار را در مقیاس استانی نشان میدهند: کدام استانها مقصد پرتکرار سفرهای یکروزهاند و این الگو در نقاط زمانی مختلف چگونه جابهجا شده است.
این فایل، برای سالهای مختلف «نقاط زمانی» دارد (مثلاً بهار/تابستان/پاییز/زمستان در ۱۳۸۷، یا فقط بهار در برخی سالها، و برای ۱۴۰۳ علاوه بر بهار، مقدار «کل سال» هم آمده است). بنابراین تحلیل این گزارش بهجای میانگینگیری یا جمعزدنِ ساختگی، روی مقایسهی مستقیم همین مقادیر ثبتشده تمرکز دارد: رتبهها، اختلافها و تغییر جایگاه مقصدها در همان نقاط زمانی.
در بهار ۱۳۸۷، «گیلان» با ۴,۲۲۵,۹۶۷ سفر، واضحترین مقصد پرتردد سفرهای بدون اقامت شبانه است. بعد از آن «خراسان رضوی» با ۲,۳۶۶,۸۰۷ و «مازندران» با ۱,۶۸۴,۱۴۵ قرار میگیرند. این چینش یک پیام روشن دارد: در سفرهای یکروزه، مقصدهایی که هم جذابیت تفریحی دارند و هم دسترسیشان برای رفتوبرگشت سریعتر است، معمولاً سهم بیشتری میگیرند.
در بهار ۱۳۹۳، «گیلان» باز هم در جایگاه اول دیده میشود (۶,۱۱۴,۶۱۷). پس از آن «فارس» (۲,۶۳۳,۹۷۴)، «مازندران» (۲,۰۹۶,۰۴۸) و «قزوین» (۱,۹۹۸,۶۲۵) بالا هستند. اینجا، نقش مقصدهای نزدیک به کانونهای جمعیتی و مسیرهای پرتردد، پررنگتر دیده میشود.
در بهار ۱۴۰۳، پنج مقصد اول چنیناند:
این ترکیب نشان میدهد «بهار» هنوز فصل قوی برای برخی مقصدهای شناختهشده است؛ اما وقتی به «کل سال ۱۴۰۳» میرسیم، ترتیب مقصدهای برتر تغییر قابل توجهی پیدا میکند .
در ستون «کل سال ۱۴۰۳» (بر اساس داده خام فایل)، ۱۰ مقصد اول اینها هستند:
پنج استان با کمترین مقدار در «کل سال ۱۴۰۳» اینها هستند:
اگر کسبوکار یا سیاستگذار، روی توسعه گردشگری یکروزه یا خدمات بینراهی حساب میکند، این استانها معمولاً به «راهبرد متفاوت» نیاز دارند: تمرکز روی مسیرهای دسترسی، گرههای حملونقل، خدمات مکمل و تعریف «بهانه سفر» (رویداد، بازارچه، تجربه محلی)؛ چون صرفاً با تبلیغ عمومی، جهش معنادار اتفاق نمیافتد.
دادههای «تعداد سفرهای انجامشده بدون اقامت شبانه به تفکیک استان مقصد» نشان میدهد الگوی سفر یکروزه در ایران یکدست نیست: بعضی مقصدها در فصلهایی مثل بهار میدرخشند و بعضی استانها در تصویر «کل سال» به مقصدهای پرتکرار تبدیل میشوند. در کل سال ۱۴۰۳، کرمانشاه، زنجان، فارس و تهران در صدر قرار گرفتهاند و این یعنی سفر یکروزه فقط یک پدیده تفریحی نیست؛ یک سیگنال جدی از رفتوآمدهای اقتصادی، خدماتی و خانوادگی است.