محصولات، دورهها، داشبوردها و مقالات را در لحظه پیدا کنید
شاخص قیمت کالاهای وارداتی یکی از حساسترین نماگرهای اقتصاد کلان است؛ زیرا همزمان تحت تأثیر قیمتهای جهانی، نرخ ارز و ساختار تجاری کشور قرار دارد. بررسی روند فصلی این شاخص از سال ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۱ نشان میدهد واردات ایران طی این دوره با چندین موج جهشی روبهرو شده است؛ بهگونهای که شاخص کل از سطح ۱۷.۷ در بهار ۱۳۹۰ به ۶۲۸۴۳.۰ در زمستان ۱۴۰۱ رسیده است. این رشد چند هزار برابری، بیانگر تغییرات ساختاری عمیق در هزینه تأمین کالاهای خارجی است.
در سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴، شاخص کل بهصورت تدریجی افزایش یافت و از ۱۷.۷ به حدود ۱۰۵.۷ رسید. در سال پایه ۱۳۹۵ شاخص به سطح ۱۰۰ تثبیت شد.
از ۱۳۹۶ به بعد، مسیر شاخص وارد فاز صعودی تند شد:
۱۳۹۷: عبور از سطح ۱۶۳.۷ در تابستان
۱۳۹۸: رسیدن به ۳۱۰.۸ در بهار
۱۳۹۹: جهش تا ۶۳۷.۳ در زمستان
۱۴۰۰: عبور از ۱۷۶۶.۴ در زمستان
۱۴۰۱: ثبت عدد ۶۲۸۴۳.۰ در زمستان
شدت رشد در سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ بهمراتب بیشتر از دورههای قبل بوده است؛ موضوعی که نشاندهنده فشار ارزی و تورم وارداتی گسترده است.
ماشینآلات و وسایل مکانیکی
این گروه یکی از بیشترین رشدها را تجربه کرده است:
بهار ۱۳۹۰: ۹.۷
زمستان ۱۴۰۰: ۴۰۷۹.۰
زمستان ۱۴۰۱: ۱۹۷۵۵۸.۰
افزایش از تکرقمی به عددی ششرقمی نشان میدهد کالاهای سرمایهای بیشترین تأثیر را از نوسانات ارزی پذیرفتهاند.
دستگاههای اپتیک و عکاسی
۸.۴در بهار ۱۳۹۰
۴۱۶۶.۷در زمستان ۱۴۰۰
۹۴۶۱۹.۲در زمستان ۱۴۰۱
روند این گروه نیز همسو با ماشینآلات، جهشی و شتابدار بوده است.
وسایل نقلیه زمینی و هوایی
۱۵.۸در بهار ۱۳۹۰
۸۴۱.۴در زمستان ۱۴۰۰
۱۲۴۲۴.۴در زمستان ۱۴۰۱
رشد این گروه نیز از سال ۱۳۹۸ به بعد سرعت بیشتری گرفته است.
محصولات صنایع شیمیایی
۱۱.۶در بهار ۱۳۹۰
۱۳۹۹.۹در زمستان ۱۴۰۰
۹۲۷۰.۲در زمستان ۱۴۰۱
صنایع شیمیایی بهعنوان یکی از ورودیهای اصلی تولید داخلی، افزایش چندبرابری را تجربه کردهاند.
فلزات معمولی و مصنوعات آنها
۳۶.۹در بهار ۱۳۹۰
۶۳۲.۳در زمستان ۱۴۰۰
۶۸۵۲.۱در زمستان ۱۴۰۱
رشد این گروه اثر مستقیم بر هزینه ساختوساز و تولید صنعتی دارد.
محصولات نباتی
۳۷.۰در بهار ۱۳۹۰
۴۰۴.۴در زمستان ۱۴۰۰
۷۱۲.۵در زمستان ۱۴۰۱
رشد این گروه نسبت به کالاهای سرمایهای ملایمتر اما پیوسته بوده است.
۶۲.۳در بهار ۱۳۹۰
۷۷۹.۴در زمستان ۱۴۰۰
۶۹۰۴.۳در زمستان ۱۴۰۱
افزایش شدید در سال پایانی نشان میدهد کالاهای خوراکی وارداتی نیز در معرض جهش قیمتی قرار گرفتهاند.
پوست خام و چرم
از سال ۱۴۰۰ به بعد شاخص این گروه در سطح ۸۶۰.۵ تثبیت شده است و تغییر محسوسی ثبت نشده است.
مروارید و سنگهای گرانبها
از سال ۱۳۹۹ به بعد شاخص در سطح ۵۱۳.۵ تقریباً ثابت مانده است.
این ثبات نشان میدهد برخی گروهها یا حجم واردات محدودتری دارند یا ساختار قیمتی آنها کمتر تحت تأثیر شوکهای ارزی قرار گرفته است.
روند فصلی شاخص قیمت کالاهای وارداتی طی سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۱ نشان میدهد:
بیشترین جهشها در کالاهای سرمایهای و تکنولوژیک رخ داده است.
مواد اولیه صنعتی رشد شدیدی را تجربه کردهاند.
کالاهای مصرفی نیز در سالهای پایانی افزایش قابلتوجه داشتهاند.
سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ نقطه اوج رشد شاخص در اغلب گروهها بوده است.
افزایش چنددهبرابری شاخص در برخی گروهها نشاندهنده تشدید تورم وارداتی و انتقال فشار هزینه به بخش تولید داخلی است.
شاخص قیمت کالاهای وارداتی طی دوره ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۱ از یک روند افزایشی تدریجی به یک جهش تاریخی تبدیل شده است. بیشترین رشد در کالاهای سرمایهای و صنعتی مشاهده میشود و سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ اوج فشار قیمتی واردات بودهاند. این روند نشاندهنده اثر عمیق نوسانات ارزی بر ساختار هزینه اقتصاد است.