SData
ورود / ثبت‌نام

جستجو در SData

جستجوی سریع در SData

محصولات، دوره‌ها، داشبوردها و مقالات را در لحظه پیدا کنید

محصولات
دوره‌ها
داشبوردها
مقالات
حداقل 2 حرف برای شروع جستجو تایپ کنید
SData

شاخص قیمت کل مصرف کننده خانوارهای شهری

1404/11/28 102
گزارش‌های به‌روز
داده‌های معتبر
پشتیبانی ۲۴/۷

توضیحات داشبورد

مقدمه

شاخص قیمت مصرف‌کننده خانوارهای شهری (CPI) یکی از مهم‌ترین ابزارهای سنجش سطح عمومی قیمت‌ها در اقتصاد ایران است. در این سری زمانی که بر مبنای سال پایه ۱۴۰۰=۱۰۰ تنظیم شده، روند تغییرات شاخص برای کل کشور و استان‌ها از سال ۱۳۸۱ تا ۱۴۰۴ ارائه شده است.

در این گزارش، با استناد مستقیم به داده‌های ما، روند رشد شاخص در کل کشور و برخی استان‌های مهم بررسی می‌شود تا تصویر روشنی از تفاوت‌های منطقه‌ای و شدت تورم در بازه زمانی بیش از دو دهه به دست آید.

روند شاخص کل کشور؛ از عدد ۳٫۱ تا ۴۱۴٫۱

در سال ۱۳۸۱ شاخص کل کشور برابر با ۳٫۱ ثبت شده است. این عدد در سال‌های ابتدایی دهه ۱۳۸۰ با شیبی ملایم افزایش یافته و در سال ۱۳۸۵ به ۵٫۰ رسیده است.

در سال ۱۳۹۰ (فروردین) شاخص به ۱۱٫۰ رسید و تا اسفند همان سال به ۱۳٫۶ افزایش یافت.
در سال ۱۳۹۲ شاخص از محدوده ۱۳٫۸ در فروردین به حدود ۱۸٫۵ در اسفند رسید که نشان‌دهنده شتاب تورمی در آن سال است.

جهش بزرگ بعد از ۱۳۹۷

در سال ۱۳۹۷ شاخص کل کشور در محدوده ۲۵ تا ۳۰ قرار داشت، اما در سال ۱۳۹۸ وارد کانال ۳۰ تا ۳۶ شد.
در سال ۱۳۹۹ شاخص از حدود ۳۸٫۴ در ابتدای سال به ۴۹٫۵ در انتهای سال رسید.

در سال ۱۴۰۰ شاخص به عدد پایه ۱۰۰ نزدیک شد و از سال ۱۴۰۱ رشد بسیار سریع‌تری را تجربه کرد:

  • سال ۱۴۰۱: عبور از ۱۰۰ و رسیدن به محدوده ۱۷۰ تا ۱۸۰
  • سال ۱۴۰۲: افزایش تا محدوده ۲۵۰ تا ۲۹۰
  • سال ۱۴۰۳: عبور از ۳۰۰ و رسیدن به حوالی ۳۸۲
  • سال ۱۴۰۴: ثبت عدد ۴۱۴٫۱

به این ترتیب شاخص کل کشور طی این بازه بیش از ۱۳۰ برابر نسبت به سال ۱۳۸۱ رشد کرده است (با توجه به تغییر سال پایه).

استان تهران

شاخص تهران در سال ۱۳۸۱ برابر با ۳٫۴ بوده است.
در سال ۱۳۹۰ عدد آن در محدوده ۱۱٫۴ تا ۱۳٫۴ قرار داشت.

در سال ۱۳۹۸ شاخص تهران از حدود ۳۰ عبور کرد.
در سال ۱۳۹۹ به محدوده ۴۱ تا ۴۹ رسید.
در سال ۱۴۰۱ شاخص تهران از ۱۰۰ عبور کرده و وارد محدوده ۱۶۰ تا ۱۷۰ شد.

در سال ۱۴۰۴ شاخص تهران به حدود ۳۷۸٫۲ رسیده که اندکی پایین‌تر از شاخص کل کشور (۴۱۴٫۱) است.

گیلان

سال ۱۳۸۱: ۳٫۶
سال ۱۳۹۰: حدود ۱۱٫۶ تا ۱۳٫۸
سال ۱۳۹۹: حدود ۴۲ تا ۴۹
سال ۱۴۰۳: عبور از ۳۷۸
سال ۱۴۰۴: حدود ۴۱۲٫۴

مازندران

سال ۱۳۸۱: ۳٫۵
سال ۱۳۹۹: حدود ۴۱ تا ۴۹
سال ۱۴۰۴: ۴۱۷٫۴

آذربایجان شرقی

سال ۱۳۸۱: ۲٫۷
سال ۱۳۹۹: حدود ۳۸ تا ۴۷
سال ۱۴۰۴: ۴۴۷٫۶

آذربایجان غربی

سال ۱۳۸۱: ۲٫۴
سال ۱۳۹۹: حدود ۴۱ تا ۵۰
سال ۱۴۰۴: ۴۶۰٫۸

آذربایجان غربی در سال ۱۴۰۴ یکی از بالاترین اعداد شاخص را در بین استان‌های ما ثبت کرده است.

سیستان و بلوچستان

سال ۱۳۸۱: ۲٫۱ (یکی از پایین‌ترین مقادیر اولیه)
سال ۱۳۹۰: حدود ۸٫۸ تا ۱۱٫۲
سال ۱۳۹۹: حدود ۴۱ تا ۵۱
سال ۱۴۰۴: ۳۷۸٫۵

اگرچه این استان در سال‌های ابتدایی سطح شاخص پایین‌تری داشت، اما در سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴ رشد سریعی را تجربه کرده است.

یزد

استان یزد در سال ۱۳۸۱ شاخص ۳٫۱ داشت.
در سال ۱۳۹۹ در محدوده ۴۰ تا ۵۰ قرار گرفت.
در سال ۱۴۰۳ شاخص آن از ۴۳۳ عبور کرد.
در سال ۱۴۰۴ به ۴۷۸٫۳ رسید که یکی از بالاترین مقادیر دیتا است.

البرز

داده‌های استان البرز از سال‌های بعدی شروع می‌شود.
در سال ۱۳۹۰ شاخص آن در محدوده ۱۰٫۶ قرار داشته است.
در سال ۱۳۹۹ حدود ۳۷ تا ۴۸ ثبت شده است.
در سال ۱۴۰۴ شاخص البرز به ۴۳۸٫۸ رسیده است.

مقایسه کلی استان‌ها در سال ۱۴۰۴

در سال ۱۴۰۴:

  • کل کشور: ۴۱۴٫۱
  • تهران: حدود ۳۷۸
  • آذربایجان غربی: ۴۶۰٫۸
  • کردستان: ۴۷۳٫۱
  • یزد: ۴۷۸٫۳
  • چهارمحال و بختیاری: ۴۶۴٫۷
  • لرستان: ۴۶۸٫۲
  • البرز: ۴۳۸٫۸

برخی استان‌های غربی و مرکزی در سال ۱۴۰۴ بالاتر از میانگین کشوری قرار گرفته‌اند.

جمع‌بندی 

بررسی سری زمانی شاخص قیمت مصرف‌کننده خانوارهای شهری نشان می‌دهد:

  1. از سال ۱۳۸۱ تا ۱۳۹۰ رشد شاخص ملایم بوده است.
  2. از سال ۱۳۹۷ به بعد شیب افزایش شاخص بسیار تندتر شده است.
  3. سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴ شدیدترین جهش شاخص در اغلب استان‌ها رخ داده است.
  4. در سال ۱۴۰۴ بیشتر استان‌ها شاخصی بین ۳۸۰ تا ۴۸۰ دارند.
  5. برخی استان‌ها مانند یزد، کردستان و آذربایجان غربی ارقام بالاتری نسبت به میانگین کشور ثبت کرده‌اند.

این داده‌ها نشان می‌دهد تورم در سال‌های اخیر نه‌تنها ملی، بلکه با شدت بالا در سطح منطقه‌ای نیز گسترش یافته است.