محصولات، دورهها، داشبوردها و مقالات را در لحظه پیدا کنید
تورم نقطهبهنقطه شاخصی است که نشان میدهد سطح قیمتها در هر ماه نسبت به ماه مشابه سال قبل چه میزان تغییر کرده است. این شاخص یکی از دقیقترین معیارها برای سنجش شدت فشار تورمی بر خانوارها محسوب میشود، زیرا تغییرات کوتاهمدت و جهشهای قیمتی را سریعتر نمایان میکند.
دادههای حاضر، تورم نقطهبهنقطه خانوارهای شهری کشور را از سال ۱۳۸۲ تا ۱۴۰۴ به تفکیک ماه و گروههای عمده مصرفی شامل خوراکیها، مسکن، حملونقل، بهداشت، آموزش، پوشاک، ارتباطات و سایر بخشها نشان میدهد.
در ادامه، روند کلی شاخص کل و سپس مهمترین گروههای اثرگذار بر تورم شهری بررسی میشود.
در ابتدای دوره (۱۳۸۲ تا ۱۳۸۶)، تورم نقطهبهنقطه شاخص کل عمدتاً در بازه ۱۲ تا ۱۶ درصد قرار داشت.
به عنوان مثال:
از سال ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۱ روند افزایشی شدت گرفت و در سال ۱۳۹۲ جهش قابل توجهی رخ داد:
در سال ۱۳۹۷ موج تورمی جدیدی آغاز شد که تا ۱۳۹۹ ادامه یافت:
در سال ۱۴۰۰ کاهش نسبی مشاهده شد (حدود ۳۹ تا ۴۰ درصد)، اما در ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ دوباره جهش رخ داد:
در سال ۱۴۰۳ کاهش نسبی دیده میشود (محدوده ۳۸ تا ۴۴ درصد) و در ۱۴۰۴ تورم شاخص کل در محدوده ۴۷ تا ۴۸ درصد ثبت شده است.
این روند نشان میدهد اقتصاد شهری طی دو موج اصلی تورمی (۱۳۹۲ و ۱۳۹۷ به بعد) وارد دوره تورمهای بالای مزمن شده است.
این گروه همواره نوسانات شدیدتری نسبت به شاخص کل داشته است.
در سال ۱۳۹۲ تورم خوراکیها به بیش از ۳۹ درصد رسید.
در سال ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ جهش شدیدتری رخ داد:
در سال ۱۴۰۳ کاهش نسبی مشاهده میشود (حدود ۴۰ درصد)، اما همچنان بالاتر از میانگین بلندمدت است.
خوراکیها مهمترین عامل فشار معیشتی بر خانوارهای شهری بودهاند.
یکی از شدیدترین جهشها در این زیرگروه رخ داده است:
در سال ۱۴۰۴ تورم نان و غلات همچنان در محدوده ۹۰ تا بیش از ۱۰۰ درصد در برخی ماهها ثبت شده است.
این بخش نقش کلیدی در تشدید تورم سبد غذایی خانوار داشته است.
تورم این بخش در سال ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ جهش بیسابقهای داشت:
در سال ۱۴۰۴ همچنان سطوح بالای ۸۰ تا ۱۱۵ درصد در برخی ماهها دیده میشود.
نوسان این بخش بسیار بالا و حساس به شوکهای ارزی و عرضه بوده است.
در سالهای ابتدایی دوره، تورم مسکن حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد بود.
در سال ۱۳۹۲ به محدوده ۳۰ تا ۳۵ درصد رسید.
در سال ۱۳۹۹ حدود ۳۰ درصد
در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ به محدوده ۳۷ تا ۴۲ درصد رسید
نکته مهم:
بخش «آب، برق و سوخت» در برخی سالها جهشهای بسیار شدید داشته (بیش از ۲۵۰ و حتی ۳۰۰ درصد در برخی ماهها)، که نشاندهنده اصلاحات قیمتی ناگهانی در تعرفههاست.
تورم حملونقل در سال ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ رشد قابل توجهی داشت:
در سال ۱۴۰۲ مجدداً سطوح بالای ۶۰ درصد مشاهده شد.
این بخش ارتباط مستقیم با نرخ ارز و قیمت سوخت دارد.
تورم این بخش در سالهای اخیر روندی صعودی داشته:
در ۱۴۰۴ همچنان در محدوده ۴۵ تا ۴۸ درصد قرار دارد.
افزایش هزینههای درمانی فشار مضاعفی بر خانوارهای شهری وارد کرده است.
تورم آموزش تا پیش از ۱۳۹۷ نسبتاً کنترلشده (زیر ۱۵ درصد) بود.
اما از سال ۱۴۰۱ به بعد به محدوده ۳۰ تا ۴۶ درصد رسید.
در ۱۴۰۴ نیز سطوح بالای ۴۰ درصد ثبت شده است.
بررسی تورم نقطهبهنقطه خانوارهای شهری طی سالهای ۱۳۸۲ تا ۱۴۰۴ نشان میدهد:
تورم شهری در سال ۱۴۰۴ همچنان در سطوح بالا (حدود ۴۵ تا ۵۰ درصد در شاخص کل) قرار دارد که نشاندهنده تداوم فشار قیمتی بر خانوارهاست.