علم داده مکانی یکی از زیر شاخه‌های علم داده به شمار می‌آید که این اطلاعات و داده‌ها می‌توانند در تصمیم‌گیری‌ها و انجام امور مختلف در زمینه سیاسی، اجتماعی و اقتصادی و ... نقش بسیار مهمی را ایفا نمایند. به صورت کلی استفاده از اطلاعات و داده‌های مکانی برای برنامه ریزی‌های کلان و تصمیمات بزرگ بسیار کاربردی است. دنیای نوین امروز تحت تاثیر داده‌ها می‌باشد و تجزیه و تحلیل تمام داده‌ها از جمله داده‌های مکانی باید به دست متخصصان در این حوزه انجام شود. به همین دلیل در این مقاله از وب سایت اس دیتا قصد داریم تا به بررسی علم داده مکانی بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما عزیزان قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.

 

علم داده مکانی چیست؟

علم داده مکانی یا spatial data science یکی از زیر شاخه‌های بسیار مهم علم داده بوده و در رابطه با سیستم اطلاعات جغرافیایی است. در سیستم اطلاعات جغرافیایی نمایش تصویری و گرافیکی داده‌ها بسیار مهم است و برای انجام آن از محاسبات آماری استفاده می‌شود تا تجزیه و تحلیل داده‌ها به خوبی صورت گیرد. ممکن است این سوال برای شما عزیزان به وجود بیاید که آیا طول و عرض جغرافیایی داده‌ها همان داده‌های مکانی هستند!؟ برای پاسخ به این سوال باید اشاره شود که خیر! علم داده مکانی به درک و تحلیل روابط مکانی میان پدیده‌های جغرافیایی می‌پردازد و با طول و عرض جغرافیایی متفاوت است.

 

چه اطلاعات و عناصری می‌توانند به عنوان داده مکانی باشند؟!

عناصر، اطلاعات و داده‌هایی که به عنوان داده مکانی به شمار می‌آیند، از ویژگی‌های خاصی برخوردار هستند. این ویژگی‌ها به شرح ذیل می‌باشد:

  • از موقعیت مکانی برخوردار باشند. دارا بودن موقعیت مکانی بر روی کره زمین یکی از جمله ویژگی‌های داده‌های مکانی به شمار می‌آیند. به عنوان مثال شهرهای مختلفی که در کشورها وجود دارند، می‌توانند به عنوان داده‌های مکانی شناخته شوند.
  • داده‌های مکانی باید قابل تعریف و تجزیه و تحلیل باشند (تعریف و تجزیه و تحلیل یا به صورت عددی بیان می‌شود یا به صورت متن و جمله)
  • داده‌های مکانی باید دارای مقیاس و اندازه باشند. این مقیاس و اندازه خود معرف و تحلیل کننده داده مورد نظر است. با در اختیار داشتن مقیاس برای داده‌های مکانی می‌توان نقطه‌ای بودن، سطح بودن و .... را برای شهرها و مکان‌های مختلف تعریف کرد.
  • داده‌های مکانی باید قابل طبقه بندی یا پهنه بندی باشد. به عنوان مثال جمعیت، کاربری و اشتغال و ... در شهر تهران قابل طبقه بندی است.

 

نکات مهم در رابطه با داده‌های مکانی و سیستم اطلاعاتی آن‌ها:

با توجه موارد ذکر شده در فوق و همچنین تعریف داده‌های مکانی، نباید موقعیت مکانی را از ویژگی‌های توصیفی یک پدیده جدا کرد. در واقع نکات بسیار مهمی در این خصوص وجود دارد که در زیر به طرح و بررسی آن‌ها خواهیم پرداخت:

  • در ساخت و طراحی داده‌های مکانی باید از قاعده‌ای پیروی کرد که داده‌ها به طور منسجم تولید شده و مورد استفاده قرار گیرند.
  • سیستم‌های اطلاعات مکانی می‌توانند مجموعه‌ای از داده‌های توصیفی پدیده‌هایی که دارای مکان بوده و در دنیای واقعی وجود دارند را در یک سیستم کامپیوتری سازماندهی نمایند.
  • سازماندهی داده‌های مکانی بدین صورت است که امکان ویرایش، همگام سازی و بازیابی داده ها و از همه مهم‌تر مدیریت داده‌ها امکان پذیر باشد. به علاوه تحلیل داده‌ها نیز به سرعت بازیابی می‌شوند.
  • مجموعه‌ای از داده‌ها را که در سیستم‌های رایانه‌ای سازماندهی می‌شوند و تحلیل آن‌ها نیز امکان پذیر است، به پایگاه داده مکانی (Geodatabase) شناخته می‌شود.
  • سیستم‌های اطلاعات مکانی در وهله اول سیستم‌های مدیریت اطلاعات می باشند.

 

انواع مدل‌های داده مکانی:

مدل داده مکانی می‌توانند در مدلسازی داده‌ها به منظور بهره‌وری از آن‌ها مورد استفاده قرار گیرند. در واقع پدیده‌های مکانی با استفاده از این مدلسازی‌ها به نمایش در می‌آیند. از جمله انواع مدل‌های مکانی می‌توان به موارد زیر اشاره داشت:  

   

 

 

 

 

سخن پایانی:

علم داده مکانی یکی از زیر شاخه‌های مهم علوم داده است که کاربردهای فراوانی در صنایع مهندسی دارد. شما عزیزان می‌توانید برای کسب اطلاعات بیشتر درباره داده‌ها به وب سایت اس دیتا مراجعه فرمایید.

 

مرکز آمار ایران