ایران کشوریست که طی چند دهه اخیر شهرنشینان بسیاری را در خود جا داده است. دلیل اصلی این افزایش جمعیت شهری، مهاجرت روستاییان خواهد بود. اما نباید فراموش کرد که این افزایش جمعیت در تمام شهرها یکسان رخ نداده است. شهرهایی مثل قم و کرج به جهت نزدیک بودن به تهران به یک کلان‌شهر تبدیل شده‌اند. اما شهرهای جنگ‌زده ساکنین خود را از دست می‌دهند.

کلان‌‌شهرها

در حال حاضر ایران کشوری با ۱۸ کلان‌شهر است. در تعریف کلان‌شهر باید گفت: شهری که بیش از ۴ میلیون نفر جمعیت دارد. این یک تعریف بین‌المللی است ما تعریف دیگر از کلان‌شهر یا مادر شهر داریم. در ایران کلان‌شهر یعنی شهری که حداقل ۱ میلیون نفر جمعیت دارد. در صورتی که از لحاظ اقتصادی و سیاسی موقعیت مرکزی را تشکیل دهد. اما در سال ۱۳۸۷ محمد سعیدی کیا تعریف کلان‌شهر را عوض کرد. طی این تغییر شهرها با جمعیت بیش از ۵۰۰ هزار نفر کلان‌شهر به حساب می‌آیند. چون یک تعریف واحد حقوقی از کلان‌شهر نداریم در کشور ما شهرهای بالای ۱ میلیون نفر از مزیت‌های مالیات بر ارزش افزوده بیشتر بهره‌مند می‌شوند. طی تصویب شورای عالی شهرسازی شهرهای کمتر از ۱ میلیون نفر بدون بهره زیاد از مالیات بر ارزش افزوده در دسته کلان‌شهرها قرار دارند. کشور ایران با آخرین بررسی‌ها ۳۱ استان و ۴۵۱ شهر دارد.

شهرهایی که به صورت رسمی کلان‌شهر هستند:

·       تهران

·       کرج

·       قم

·       مشهد

·       شیراز

·       اهواز

·       اصفهان

·       تبریز

·       کرمانشاه

شلوغ‌ترین کلان‌شهر

طبیعی است که هر شهر محله‌های معروف و مشهور با امکانات بالایی دارد. شهر تهران به عنوان بزرگ‌ترین شهر ایران و پایتخت کشور ایران است. تهران رتبه دوم پرجمعیت‌ترین شهر خاورمیانه را دارا است. از طرفی محله‌های زیادی هم دارد منطقه‌های ۱، ۲، ۳، ۵ و ۶ در دسته بهترین محله‌ها قرار دارند. چون علاوه بر تراکم جمعیت پایین آب‌وهوای مناسبی هم دارند. از طرفی ساختمان‌های مهندسی‌ساز و نماهای دل‌انگیز، این مناطق را محبوب کرده است.

مساحت کلان‌شهرهای ایران

تهران: ۷۹۰ کیلومتر مربع

مشهد: ۲۹۰ کیلومتر مربع

اصفهان: ۱۶۰ کیلومتر مربع

تبریز: ۳۲۴ کیلومتر مربع

اهواز: ۱۲۷.۵ کیلومتر مربع

 

در نمودار زیر که طی بررسی‌های اخیر تهیه شده برخی از کم جمعیت‌ترین شهرهای ایران آورده شده است. طبق نمودار کم جمعیت‌ترین شهر ایران شهری به اسم سومار واقع در استان کرمانشاه با ۱۸۰ نفر جمعیت است. این شهر در کوهستان قرار گرفته و مرز بین ایران و عراق است. رتبه بعدی در بین شهرهای کم جمعیت ایران متعلق به شهره بلاوه استان ایلام است که جمعیت آن حدود ۲۶۴ نفر گزارش شده است. بعد از این شهر نیز شهرهای گزنگ و فریم با ۳۱۹ و ۳۶۹ نفر جمعیت واقع در استان مازندران جزو کم جمعیت‌ترین شهرهای ایران هستند.