تحلیل فصلی قیمت تولیدکننده گاوداری‌های صنعتی

مقدمه

شاخص قیمت تولیدکننده گاوداری‌های صنعتی با سال پایه ۱۳۹۰، روند تغییرات قیمت محصولات این بخش را در مقایسه با سطح قیمت سال ۱۳۹۰ نشان می‌دهد. اعداد بزرگ‌تر از ۱۰۰ به معنای افزایش قیمت نسبت به سال پایه هستند. بررسی فصلی این شاخص کمک می‌کند دوره‌های جهش، ثبات یا افت نسبی قیمت‌ها به‌صورت دقیق شناسایی شود.

داده‌های حاضر دوره ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹ را پوشش می‌دهد و امکان تحلیل سه فاز مشخص تورمی را فراهم می‌کند.

شاخص کل؛ سه مرحله رشد قیمتی

روند شاخص کل از بهار ۱۳۹۰ با عدد ۸۶٫۵ آغاز می‌شود و تا زمستان ۱۳۹۹ به ۸۳۸٫۵ می‌رسد.
 

مرحله اول: رشد پیوسته ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲

• بهار  ۱۳۹۰: ۸۶٫۵

• زمستان  ۱۳۹۲: ۲۰۵٫۵

در این دوره شاخص بیش از دو برابر می‌شود.
 

مرحله دوم: ثبات نسبی ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۶

در سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۶ شاخص عمدتاً در بازه ۲۰۹ تا ۲۲۰ نوسان دارد و رشد بسیار محدود است.
 

مرحله سوم: جهش تورمی ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹

• زمستان  ۱۳۹۷: ۴۸۱٫۱

• زمستان  ۱۳۹۸: ۵۰۰٫۲

• زمستان  ۱۳۹۹: ۸۳۸٫۵

بزرگ‌ترین جهش در این دوره رخ داده و سطح شاخص تقریباً چهار برابر سال‌های ثبات می‌شود.

 دام‌های مولد؛ رفتار متفاوت تلیسه و گاو شیری

 گاو ماده تلیسه غیر باردار 

از ۹۳٫۳در بهار ۱۳۹۰ به ۲۹۷٫۵در زمستان ۱۳۹۹ می‌رسد.
نکته مهم این است که در سال‌های ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴ افت مقطعی دیده می‌شود، اما از ۱۳۹۷ وارد مسیر صعودی پرشتاب می‌شود.
 

 گاو ماده شیری 

این قلم نوسان کمتری دارد:

• زمستان  ۱۳۹۲: ۱۱۳٫۱

• زمستان  ۱۳۹۶: ۱۳۰٫۲

• زمستان  ۱۳۹۹: ۲۲۰٫۷

رشد آن ملایم‌تر از سایر دام‌هاست و جهش آن نسبت به گوساله‌ها کمتر است.

دام‌های نر و پرواری؛ جهش‌های سنگین‌تر

 گاو نر داشتی 

از ۹۶٫۲در بهار ۱۳۹۰ به ۳۵۲٫۹در زمستان ۱۳۹۹ می‌رسد.
افزایش شدید در سال ۱۳۹۷ رخ می‌دهد (از ۱۸۵٫۲ به ۲۹۹٫۲).
 

 گوساله پرواری 

یکی از شدیدترین رشدها را دارد:

• زمستان  ۱۳۹۲: ۲۲۴٫۶

• زمستان  ۱۳۹۷: ۷۱۹٫۱

• زمستان  ۱۳۹۹: ۹۷۲٫۱

این قلم تقریباً ده برابر سطح سال پایه شده است.
 

 گاو حذفی شیری 

.از ۹۰٫۷در بهار ۱۳۹۰ به ۱۱۱۵٫۷در زمستان ۱۳۹۹ می‌رسد بیشترین رشد در میان دام‌های اصلی مربوط به همین قلم است.
 

 گوساله نر زیر چهار ماه؛ نوسان بالا

این قلم رفتار بسیار نوسانی دارد:

• زمستان  ۱۳۹۲: ۲۶۹٫۸

• زمستان  ۱۳۹۳: ۱۸۴٫۸ (افت محسوس)

• زمستان  ۱۳۹۷: ۴۶۹٫۲

• زمستان  ۱۳۹۹: ۵۴۲٫۵

افت شدید ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۴ و سپس جهش ۱۳۹۷ نشان‌دهنده حساسیت این قلم به شرایط بازار است.
 

 شیر؛ رشد ملایم‌تر نسبت به دام زنده

• بهار  ۱۳۹۰: ۸۱٫۵

• زمستان  ۱۳۹۶: ۲۲۴٫۶

• زمستان  ۱۳۹۹: ۹۰۸٫۷

اگرچه در ۱۳۹۷ و ۱۳۹۹ جهش قابل توجهی دارد، اما دامنه رشد آن نسبت به برخی اقلام دام زنده کمتر نوسانی است.
 

 کود؛ رشد تدریجی تا جهش پایانی

• بهار  ۱۳۹۰: ۹۲٫۱

• زمستان  ۱۳۹۲: ۲۳۱٫۳

• زمستان  ۱۳۹۷: ۴۱۳٫۶

• زمستان  ۱۳۹۹: ۹۲۸٫۳

روند کود تدریجی اما صعودی است و در سال‌های پایانی جهش قابل توجهی را ثبت می‌کند.
 

جمع‌بندی نهایی

تحلیل فصلی شاخص قیمت تولیدکننده گاوداری‌های صنعتی با سال پایه ۱۳۹۰ نشان می‌دهد:

• دوره  ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲ مرحله رشد اولیه است.

• دوره  ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۶ دوره ثبات نسبی قیمت‌هاست.

• از  ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ موج تورمی سنگین آغاز می‌شود.

بیشترین رشد فصلی مربوط به گاو حذفی شیری، گوساله پرواری و کود است.
کم‌نوسان‌ترین قلم در کل دوره گاو ماده شیری بوده است.

افزایش شدید شاخص در سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ نشان می‌دهد فشار هزینه‌ای بر تولیدکنندگان دامداری صنعتی به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است.