مقدمه
بازار محصولات فرآوری شده از ماهی در ایران طی سالهای اخیر رشد قابل توجهی داشته است. افزایش آگاهی مصرفکنندگان نسبت به تغذیه سالم، منابع پروتئینی و جایگزینهای سریع و آماده مصرف موجب شده تا تقاضا برای این محصولات افزایش یابد.
این بازار شامل محصولات متنوعی از جمله کنسروهای تن ماهی، ساردین، فیلههای آماده و محصولات فرآوری شده بستهبندی شده است. تحلیل سایز بازار و سهم برندها به تولیدکنندگان و توزیعکنندگان کمک میکند تا استراتژیهای بازاریابی و توسعه محصول را بهینه کنند و فرصتهای رشد بازار B2B و خانگی را شناسایی نمایند.
تحلیل کلان بازار (Macro Analysis)
بررسی PESTEL
-
سیاسی: قوانین واردات و صادرات، استانداردهای سازمان غذا و دارو و مجوزهای بهداشتی بر کیفیت و قیمت محصولات اثرگذار هستند.
-
اقتصادی: نوسانات نرخ ارز، تورم و قیمت مواد اولیه مانند ماهی تازه و روغن، بر قیمت نهایی محصولات اثر میگذارد.
-
اجتماعی: افزایش آگاهی مردم نسبت به سلامت و پروتئینهای دریایی باعث رشد مصرف محصولات فرآوری شده شده است.
-
فناوری: پیشرفت در فرآوری، بستهبندی و نگهداری محصولات باعث افزایش ماندگاری و کیفیت شده است.
-
محیط زیست: مصرفکنندگان به بستهبندیهای قابل بازیافت و منابع ماهی پایدار توجه دارند.
-
قانونی: رعایت استانداردهای بهداشتی و کیفیت اعتماد مصرفکنندگان را افزایش داده است.
روندهای کلان مؤثر
-
افزایش فروشگاههای زنجیرهای و فروش آنلاین
-
گرایش به محصولات سالم، بستهبندی شده و آماده مصرف
-
رقابت میان برندهای داخلی و وارداتی با کیفیت بالا
سایز بازار و سهم بخشها
بر اساس دادههای تخمینی، سایز بازار محصولات فرآوری شده از ماهی در ایران حدود ۵۰۰ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ برآورد میشود. سهم مصرفکنندگان خانگی حدود ۶۵٪ و سهم بخش B2B شامل رستورانها و فروشگاههای عمده حدود ۳۵٪ است.
رشد سالانه بازار حدود ۸٪ پیشبینی میشود. مصرفکنندگان خانگی به دنبال طعم، کیفیت و بستهبندی جذاب هستند و بخش B2B روی حجم سفارش، استاندارد حرفهای و قابلیت نگهداری طولانی تمرکز دارد.
بخشبندی بازار
بر اساس نوع محصول
-
کنسروهای تن ماهی و ساردین: محبوبترین بخش بازار و قابل لینک دادن به محتوای مرتبط
-
فیلههای آماده و یخزده: برای مصرف سریع و رستورانها
-
محصولات ترکیبی و طعمدار: بستهبندیهای خاص با سبزیجات و ادویه
بر اساس مشتری
-
خانگی: خرید مستقیم از فروشگاهها و فروشگاههای آنلاین
-
B2B: رستورانها، کافیشاپها، فروشگاههای عمده و صنایع غذایی
تحلیل نیازها
مصرفکنندگان خانگی به کیفیت، طعم و بستهبندی جذاب اهمیت میدهند، در حالی که بخش B2B روی حجم سفارش، دوام محصول و استاندارد حرفهای تمرکز دارد. محصولات مکمل مانند کنسروهای گیاهی و حبوبات آماده تجربه مصرف را کامل میکنند.
بازیگران اصلی بازار
برندهای داخلی منتخب
-
گلوریا: سهم بازار ۲۰٪، محصولات متنوع و بستهبندی مقاوم
-
شیرین دریایی: سهم ۱۵٪، محبوب در بخش خانگی و B2B
-
سبز اقیانوس: سهم ۱۲٪، تمرکز بر محصولات ترکیبی و فیله
-
پگاه دریایی: سهم ۱۰٪، کیفیت بالا و بستهبندی استاندارد
-
سایر برندهای کوچک داخلی: سهم ۲۵٪، هرکدام سهم <۵٪
برندهای وارداتی
-
سهم بازار: ۱۸٪، شامل برندهای جهانی با کیفیت و تنوع بالا
تحلیل رقابتی Porter’s Five Forces
-
رقابت داخلی: بالا
-
ورود تازهواردان: متوسط
-
قدرت تامینکننده: متوسط
-
قدرت خریدار: بالا
-
تهدید جایگزینها: متوسط
رفتار مصرفکننده
مصرفکنندگان به کیفیت، طعم و بستهبندی جذاب توجه ویژه دارند. خرید آنلاین سهم قابل توجهی از بازار را تشکیل میدهد و ترکیب محصولات مکمل مانند کنسروهای گیاهی و حبوبات آماده رضایت مصرفکننده را افزایش میدهد. همچنین تن ماهی محبوبترین محصول خانگی است که میتوان به آن لینک داد.
زنجیره تأمین و کانالهای توزیع
-
تولید و بستهبندی: کارخانههای داخلی و وارداتی با رعایت استانداردهای بهداشتی
-
کانالهای فروش: فروشگاههای زنجیرهای، فروشگاه آنلاین، رستورانها و فروشگاههای عمده
-
واسطهها: عمدهفروشها و توزیعکنندگان محلی
فرصتها و تهدیدها
فرصتها:
-
افزایش علاقه مصرفکنندگان به محصولات آماده و سالم
-
توسعه فروش آنلاین و بازاریابی دیجیتال
-
امکان صادرات به کشورهای همسایه
تهدیدها:
-
رقابت شدید برندهای داخلی و وارداتی
-
نوسانات قیمت مواد اولیه
-
تغییر ترجیحات مصرفکنندگان
پیشبینی بازار ۵ سال آینده
-
خوشبینانه: رشد سالانه ۹٪ و افزایش سهم برندهای داخلی و وارداتی
-
محتمل: رشد ۸٪ و تثبیت سهم برندهای اصلی
-
بدبینانه: رشد ۶٪ و کاهش توان خرید
جمعبندی و توصیههای استراتژیک
تولیدکنندگان و فروشندگان باید تمرکز خود را بر کیفیت، طعم و بستهبندی جذاب محصولات فرآوری شده از ماهی قرار دهند، کانالهای فروش آنلاین و B2B را توسعه دهند و از بازاریابی دیجیتال برای افزایش سهم بازار استفاده کنند. همچنین محصولات مکمل مانند کنسروهای گیاهی و حبوبات آماده ارزش سبد خرید و تجربه مصرفکننده را افزایش میدهند.
