محصولات، دورهها، داشبوردها و مقالات را در لحظه پیدا کنید
شاخص قیمت کالاهای صادراتی به قیمتهای ریالی، یکی از مهمترین نماگرهای بررسی فشارهای قیمتی، تغییرات ساختار صادرات و اثرات نرخ ارز بر تجارت خارجی است. با سال پایه ۱۳۹۰=۱۰۰، میتوان مشاهده کرد که چگونه قیمت ریالی کالاهای صادراتی طی سالهای بعد تغییر کرده و کدام گروههای کالایی بیشترین رشد را تجربه کردهاند. این شاخص برخلاف شاخص دلاری، بهطور مستقیم از تغییرات نرخ ارز تأثیر میپذیرد و به همین دلیل جهشهای آن در سالهای پایانی دوره چشمگیرتر است.
شاخص کل از ۱۰۰ در سال ۱۳۹۰ به ۱۱۹٫۶ در ۱۳۹۱ و ۱۵۴٫۵ در ۱۳۹۲ میرسد. در ۱۳۹۳ شاخص ۱۷۱٫۰ ثبت میشود و در ۱۳۹۴ به ۱۷۷٫۶ افزایش پیدا میکند.
در ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ رشد متوقف و حتی کمی تعدیل میشود (۱۷۱٫۷ و ۱۸۱٫۴)، اما در ۱۳۹۷ یک جهش جدی رخ میدهد و شاخص کل به ۲۹۲٫۲ میرسد.
این یعنی در سال ۱۳۹۷ سطح قیمت ریالی صادرات تقریباً نزدیک به سه برابر سال پایه شده است. نقطه عطف اصلی سری زمانی دقیقاً همین سال است.
کالاها و مصنوعات گوناگون؛ رکورددار رشد
این گروه از ۱۰۰ در ۱۳۹۰ به ۴۳۶٫۶ در ۱۳۹۴ میرسد، در ۱۳۹۵ کمی تعدیل میشود (۴۰۶٫۰)، در ۱۳۹۶ دوباره بالا میرود (۴۲۹٫۴) و در ۱۳۹۷ به ۸۴۷٫۷ میرسد.
یعنی در سال ۱۳۹۷ این گروه بیش از ۸ برابر سال پایه شاخص دارد. این رشد نشاندهنده تغییر جدی در قیمتگذاری ریالی یا ترکیب صادراتی این بخش است.
انواع کفش
از ۱۰۰ در ۱۳۹۰ به ۵۰۸٫۵ در ۱۳۹۵ میرسد، در ۱۳۹۶ کاهش نسبی دارد (۴۶۷٫۲) اما در ۱۳۹۷ جهش میکند و به ۸۵۵٫۶ میرسد.
این سطح یکی از بالاترین شاخصها در میان تمام گروههاست.
مواد نسجی و مصنوعات از این مواد
از ۱۰۰ در ۱۳۹۰ به ۴۹۸٫۸ در ۱۳۹۵ و ۵۰۸٫۱ در ۱۳۹۶ میرسد. در ۱۳۹۷ شاخص به ۷۰۵٫۱ میرسد.
این گروه در کل دوره یکی از بالاترین سطوح شاخص را حفظ کرده است.
محصولات صنایع غذایی
این گروه روند صعودی بسیار منظم دارد:
۱۴۸٫۸ در ۱۳۹۱ → ۲۴۶٫۳ در ۱۳۹۲ → ۳۱۱٫۳ در ۱۳۹۳ → ۳۴۶٫۳ در ۱۳۹۴ → ۳۵۹٫۸ در ۱۳۹۵ → ۳۷۲٫۹ در ۱۳۹۶ → ۶۴۴٫۸ در ۱۳۹۷.
افزایش ۱۳۹۷ بسیار قابل توجه است و این گروه را به یکی از موتورهای رشد شاخص تبدیل میکند.
ماشینآلات و ادوات برقی
از ۱۰۰ در ۱۳۹۰ به ۳۱۰٫۹ در ۱۳۹۵ میرسد و در ۱۳۹۷ به ۵۹۲٫۴ جهش میکند.
این گروه در سالهای ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ تقریباً در یک سطح تثبیت شده بود، اما در ۱۳۹۷ جهش شدیدی تجربه میکند.
از ۱۰۰ در ۱۳۹۰ به ۲۷۴٫۹ در ۱۳۹۶ میرسد و در ۱۳۹۷ به ۳۵۵٫۰ افزایش پیدا میکند. رشد دارد، اما شدت آن نسبت به نساجی یا کفش کمتر است.
فلزات معمولی
از ۱۰۰ در ۱۳۹۰ به ۱۹۱٫۶ در ۱۳۹۶ میرسد و در ۱۳۹۷ به ۳۴۶٫۳ افزایش مییابد. جهش ۱۳۹۷ در این گروه نیز محسوس است.
محصولات نباتی
از ۱۰۰ در ۱۳۹۰ به ۱۶۲٫۱ در ۱۳۹۴ میرسد، در ۱۳۹۵ افت دارد (۱۵۰٫۸)، در ۱۳۹۶ تقریباً ثابت میماند و در ۱۳۹۷ به ۲۳۶٫۴ افزایش مییابد.
روند آن ملایمتر از گروههای صنعتی است.
محصولات شیمیایی
از ۱۰۰ در ۱۳۹۰ به ۱۵۶٫۶ در ۱۳۹۴ میرسد، سپس کاهش نسبی دارد و در ۱۳۹۷ به ۲۵۹٫۶ میرسد.
این گروه رشد دارد اما نه در سطح گروههای نسجی یا کفش.
روند افزایشی تا ۲۳۹٫۷ در ۱۳۹۴، کاهش در ۱۳۹۵، تثبیت در ۱۳۹۶ و سپس افزایش به ۳۰۶٫۷ در ۱۳۹۷.
محصولات معدنی
این گروه تقریباً کمنوسانترین رفتار را دارد. از ۱۰۰ در ۱۳۹۰ به ۱۰۸٫۳ در ۱۳۹۲ میرسد، سپس کاهش دارد (۹۳٫۹ در ۱۳۹۵)، در ۱۳۹۶ به ۱۱۳٫۰ میرسد و در ۱۳۹۷ به ۱۸۳٫۱ افزایش مییابد.
نوسانات آن نسبت به سایر گروهها محدودتر بوده است.
مروارید و سنگهای گرانبها
تقریباً نزدیک به ثبات است: از ۱۰۰ در ۱۳۹۰ به ۱۰۹٫۳ در ۱۳۹۶ و ۱۲۲٫۰ در ۱۳۹۷. این یکی از پایدارترین گروهها در کل سری زمانی است.
از ۱۰۰ در ۱۳۹۰ به حدود ۱۳۹ در سالهای میانی میرسد و در ۱۳۹۷ به ۱۶۳٫۲ افزایش مییابد. رشد محدود و کنترلشده دارد.
سه نکته کلیدی از این دادهها قابل استخراج است:
۱. سال ۱۳۹۷ نقطه جهش اصلی شاخص قیمت صادرات ریالی است و تقریباً در تمام گروهها افزایش شدید مشاهده میشود.
۲. بیشترین رشدها در گروههای نساجی، کفش، کالاهای گوناگون، صنایع غذایی و ماشینآلات رخ داده است.
۳. گروههایی مانند محصولات معدنی و سنگهای گرانبها رفتار باثباتتری داشتهاند و شدت رشد آنها به مراتب کمتر از گروههای صنعتی سبک و مصرفی بوده است.
بهطور کلی، ساختار رشد ریالی صادرات در این دوره نشان میدهد که شوک قیمتی سال ۱۳۹۷ تقریباً همه گروهها را دربر گرفته، اما شدت آن در برخی بخشها چند برابر سایرین بوده است.