محصولات، دورهها، داشبوردها و مقالات را در لحظه پیدا کنید
وقتی از «تورم ماهانه» یا «درصد تغییر ماهانه شاخص قیمت مصرفکننده» صحبت میکنیم، در واقع داریم درباره سرعت تغییر سطح قیمتها از یک ماه به ماه بعد حرف میزنیم؛ شاخصی که بهجای نگاه سالانه، رفتار ماهبهماه قیمتها را نشان میدهد.
سال ۱۳۹۵ شروع آرام، چند ماه منفی/کمشتاب و پایان سال پرقدرتتر
اردیبهشت: شروع سال با تغییر منفی در دهکهای پایینتر و مثبت در دهکهای بالاتر همراه است (از -0.5 در دهک اول تا 0.3 در دهک دهم). این ماه یک الگوی «دوگانه» دارد: کاهش در پایینترها و افزایش در بالاترها.
خرداد: همه دهکها مثبت و نزدیک به هماند (حدود 0.5 تا 1.0). افزایش ماهانه فراگیر است و اختلاف دهکی محدود.
تیر: رشد ماهانه تقویت میشود (حدود 1.0 تا 1.4). الگو نسبتاً منظم است.
مرداد: شتاب هنوز بالاست و در دهکهای پایینتر عدد بزرگتر است (1.6 در دهک اول تا 0.7 در دهک دهم).
شهریور: یک ماه کمنوسان؛ تغییرات نزدیک به هم و کوچک (0.2 تا 0.4).
مهر: تغییرات همچنان کوچک است اما شیب دهکی از پایین به بالا کمی بیشتر میشود (0.1 تا 0.6).
آبان: تغییرات مثبت اما محدود (0.2 تا 0.4) و اختلاف دهکی کم.
آذر: دوباره شتاب میگیرد (0.6 تا 1.1)؛ دهکهای پایینتر کمی بالاترند.
دی: رشد متوسط و نسبتاً همگن (0.7 تا 0.9).
بهمن: نزدیک به هم و کمدامنه (0.4 تا 0.6).
اسفند: نقطه برجسته پایان سال؛ افزایشها پررنگتر میشود (0.9 تا 2.0) و دهکهای پایینتر عدد بزرگتری دارند.
سال ۱۳۹۶ ماههای منفیِ بهار، نوسان ملایم و پایان سال کمشتاب
فروردین: شروع سال با افزایش نسبتاً بالا و منظم (1.2 تا 1.9).
اردیبهشت: افت ماهانه در اکثر دهکها (حدود -0.3 تا 0.0)؛ تغییرات منفی اما سبک.
خرداد: برای دهک اول منفی است و برای دهکهای بالا مثبت میشود (از -0.3 تا 0.3). این ماه هم الگوی «دوگانه» دارد.
تیر: بازگشت به رشد یکنواخت (۱.۰ تا ۱.۱).
مرداد: رشد مثبت اما کاهشیافته (۰.۳ تا ۰.۶).
شهریور: ماه منفیتر برای دهکهای پایین (تا -0.5) و نزدیک صفر/مثبت برای دهکهای بالا (تا 0.3).
مهر: رشد دوباره تقویت میشود و این بار دهکهای بالاتر عدد بزرگتری دارند (0.9 تا 1.5).
آبان: افزایش قابل توجه (0.8 تا 1.5) با عدد بالاتر در دهکهای پایینتر.
آذر: مثبت و رو به کاهش از دهک اول به دهم (0.6 تا 1.3).
دی: کمشتاب و از صفر تا 0.6؛ یعنی ماهی با تغییرات محدود.
بهمن: تغییرات کوچک (0.1 تا 0.5).
اسفند: همچنان کمشتاب (0.0 تا 0.4) و پایان سال نسبتاً آرامتر از بسیاری سالهای بعد.
سال ۱۳۹۷ جهشهای بزرگ تابستان و پاییز؛ یک سال «پرپالس»
فروردین: افزایش مثبت و نسبتاً نزدیک (1.2 تا 1.4).
اردیبهشت: رشد ادامه دارد و کمی تقویت میشود (0.8 تا 1.3).
خرداد: افزایشها به محدوده بالاتر میرود (حدود 1.8 تا 2.0).
تیر: جهش جدی؛ همه دهکها چندبرابر ماههای قبل رشد میکنند (4.1 تا 4.7).
مرداد: جهش بزرگتر؛ سطح تغییرات ماهانه به اوج میرسد (حدود 5.4 تا 5.9).
شهریور: همچنان بسیار بالا (4.5 تا 7.2) و اختلاف دهکی افزایش مییابد؛ دهک دهم در این ماه عدد بزرگتری دارد.
مهر: یکی از برجستهترین ماهها؛ رشد بسیار بالا (5.9 تا 7.9) اما این بار دهکهای پایینتر عدد بزرگتری دارند.
آبان: کاهش شدت نسبت به مهر، اما هنوز بالا و نسبتاً همگن (2.5 تا 2.7).
آذر: سطح تغییرات کمی پایینتر میآید (2.0 تا 3.1) و اختلاف دهکی بیشتر میشود.
دی: در محدوده 1.9 تا 2.1؛ کاهش شتاب نسبت به پاییز اما هنوز بالاتر از سالهای آرام.
بهمن: حدود 2.3 برای اکثر دهکها (تا 2.5 در دهک دهم)؛ همگرایی نسبی.
اسفند: دوباره افزایش محسوس و اختلاف دهکی بیشتر (3.6 تا 5.5)؛ دهکهای بالاتر عدد بزرگتری دارند.
سال ۱۳۹۸ شروع پرشتاب، سپس آرامتر شدن؛ آذر دوباره نقطه برجسته
فروردین: رشد بسیار بالا و با شیب نزولی از دهک اول به دهم (2.5 تا 5.5).
اردیبهشت: ماه کمشتاب اما با شیب صعودی از دهک پایین به بالا (0.1 تا 3.1).
خرداد: تغییرات کوچکتر و نزدیکتر (0.1 تا 0.7).
تیر: افزایش دوباره نسبتاً بالا و همگن (2.6 تا 2.8).
مرداد: افت شتاب (0.3 تا 0.7).
شهریور: بسیار کمشتاب (0.1 تا 0.5).
مهر: رشد متوسط و منظم (1.3 تا 1.8).
آبان: کمی بالاتر میرود (1.4 تا 1.9).
آذر: نقطه برجسته سال؛ جهش بالا (3.1 تا 4.1).
دی: کمشتاب اما با شیب صعودی در دهکهای بالاتر (0.1 تا 1.6).
بهمن: باز هم اختلاف دهکی محسوس (0.5 تا 2.3).
اسفند: مثبت و نسبتاً متوازن، اما دهکهای بالاتر عدد بزرگتری دارند (1.1 تا 2.3).
سال ۱۳۹۹ چند موج بسیار بزرگ و یک چرخش تند در آبان
فروردین: شروع نسبتاً بالا (1.7 تا 2.7).
اردیبهشت: افزایش با شیب صعودی قوی در دهکهای بالاتر (0.7 تا 4.4).
خرداد: مثبت و در محدوده 1.7 تا 2.3؛ نسبتاً همگن.
تیر: جهش بسیار بزرگ و دوطرفه (6.6 تا 7.2).
مرداد: بالا و پایدار (3.4 تا 4.5).
شهریور: بالا و با اختلاف دهکی افزایشیابنده (2.8 تا 5.3).
مهر: یکی از شدیدترین ماهها؛ جهش از 5.9 تا 10.6 و اختلاف دهکی بسیار بزرگ (دهک دهم عدد بسیار بالاتر دارد).
آبان: چرخش چشمگیر؛ هنوز مثبت اما الگو وارونه میشود (۸.۴ در دهک اول تا ۲.۳ در دهک دهم). یعنی شدت رشد در دهکهای پایینتر بسیار بیشتر ثبت شده است.
آذر: کاهش شتاب و حتی عدد منفی در دهک دهم (-0.2) در حالی که دهکهای پایینتر هنوز مثبتاند (تا 3.2). این ماه از نظر «واگرایی دهکی» بسیار مهم است.
دی: رشد ملایم و نزدیک (1.1 تا 1.7).
بهمن: دوباره بالا میرود (1.9 تا 3.0).
اسفند: نسبتاً یکنواخت (1.7 تا 1.8).
سال ۱۴۰۰ سطح نسبتاً بالا در نیمه اول و سپس کاهش تدریجی شتاب
فروردین: رشد بالا (3.6 تا 4.2).
اردیبهشت: افت شتاب اما همچنان مثبت (0.7 تا 1.0).
خرداد: افزایش قابل توجه (2.0 تا 2.4).
تیر: بالا و نزدیک (3.0 تا 3.3).
مرداد: نزدیک به تیر اما کمی نرمتر (2.9 تا 3.3).
شهریور: یکی از ماههای پرشتاب این سال (3.7 تا 3.9).
مهر: کاهش تدریجی (3.0 تا 3.7).
آبان: افت محسوستر (2.0 تا 2.4).
آذر: ادامه کاهش (1.6 تا 2.0).
دی: بازگشت به سطح بالاتر (2.2 تا 2.7).
بهمن: تثبیت در حدود 2.1 تا 2.2 (تا 1.9 در دهک دهم).
اسفند: آرامتر (1.5 تا 1.7)
سال ۱۴۰۱ نقطه عطف خرداد: جهش دو رقمی و سپس نوسانهای کنترلشدهتر
فروردین: رشد نسبتاً همگن (2.7 تا 2.8).
اردیبهشت: کمی بالاتر (3.2 تا 3.6).
خرداد: مهمترین ماه سال؛ جهش بسیار بزرگ و با شیب نزولی از دهک اول به دهم (16.4 در دهک اول تا 8.1 در دهک دهم). این ماه بهوضوح «تغییر سطح» ایجاد میکند.
تیر: بازگشت به سطوح تکرقمی (4.3 تا 4.5).
مرداد: افت شتاب (1.7 تا 2.2).
شهریور: نزدیک و آرامتر (1.9 تا 2.2).
مهر: اندکی بالاتر (2.4 تا 2.6).
آبان: تقریباً نزدیک (1.9 تا 2.4).
آذر: الگوی صعودی در دهکهای بالاتر (1.5 تا 2.8).
دی: افزایش بیشتر و اختلاف دهکی واضح (3.0 تا 4.9).
بهمن: نزدیک و در محدوده 3.1 تا 3.5.
اسفند: پایان سال پرشتابتر (3.8 تا 5.3) و دهکهای بالاتر عدد بزرگتری دارند.
سال ۱۴۰۲ ریتم نسبتاً پایدار؛ آذر دوباره ماه برجسته
فروردین: بالا (3.1 تا 4.2).
اردیبهشت: کاهش شتاب (2.5 تا 2.9).
خرداد: کاهش بیشتر (1.3 تا 2.3) و دهک دهم کمترین مقدار را دارد.
تیر: نزدیک و متوسط (1.7 تا 2.1).
مرداد: کمی تقویت (2.2 تا 2.6).
شهریور: متوسط و منظم (1.7 تا 2.1).
مهر: کمی بالاتر در دهکهای بالاتر (2.0 تا 2.5).
آبان: تقریباً ثابت و نزدیک (2.1 تا 2.3).
آذر: ماه برجسته؛ جهش با شیب نزولی از دهک اول به دهم (3.8 تا 2.4).
دی: رشد متوسط (2.0 تا 2.9).
بهمن: یکی از کمشتابترین ماهها برای دهکهای پایین (0.4 تا 0.9) اما برای دهکهای بالا بالاتر میرود (تا 1.9).
اسفند: پایان سال نسبتاً متعادل (1.6 تا 2.3).
سال ۱۴۰۳ تغییرات نسبتاً منظم؛ بهمن یک جهش قابل توجه
فروردین: مثبت و نزدیک (2.4 تا 2.8).
اردیبهشت: کمی بالاتر و با شیب صعودی در دهکهای بالاتر (2.3 تا 3.1).
خرداد: در محدوده 2.4 تا 3.1 و کمی پراکندگی.
تیر: نزدیک و پایدار (1.9 تا 2.2).
مرداد: اندکی پایینتر (1.8 تا 2.2).
شهریور: کاهش شتاب و نزدیک (1.6 تا 1.9).
مهر: رشد دوباره تقویت میشود (2.6 تا 3.0).
آبان: برجسته و پرشتاب (2.5 تا 3.8) و دهکهای پایینتر عدد بزرگتری دارند.
آذر: کمی آرامتر (1.9 تا 2.2).
دی: رشد متوسط و پایدار (2.8 تا 3.1).
بهمن: جهش واضح و بزرگترین ماه سال (3.8 تا 4.9).
اسفند: مثبت و نسبتاً نزدیک (2.9 تا 3.5).
سال ۱۴۰۴ (فروردین تا آبان) رشدهای پیوسته؛ مهر نقطه شتاب
فروردین: رشد بالا (3.6 تا 4.1).
اردیبهشت: کاهش شتاب اما با شیب صعودی در دهکهای بالاتر (1.7 تا 3.0).
خرداد: بازگشت به رشد بالاتر و نسبتاً نزدیک (3.1 تا 3.6).
تیر: پایدار و نزدیک (3.4 تا 3.6).
مرداد: کاهش شتاب و شیب نزولی تا دهک دهم (2.5 تا 3.4).
شهریور: یکی از ماههای پرشتاب (3.6 تا 4.2).
مهر: برجستهترین ماه این دوره؛ رشد ماهانه حدود 4.9 تا 5.2 (تقریباً برای همه دهکها بسیار بالا و نزدیک).
آبان: کاهش شتاب نسبت به مهر (3.2 تا 4.0) و اختلاف دهکی محدودتر میشود.
۱) در ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶، وجود ماههای منفی و کمشتاب نشان میدهد نوسانها محدودتر بودهاند.
بهویژه اردیبهشت ۱۳۹۵ و چند ماه از ۱۳۹۶ که برخی دهکها منفی ثبت کردهاند.
۲) ۱۳۹۷ با جهشهای پرقدرت تابستان و پاییز، یکی از «پالسدارترین» سالهاست.
تیر، مرداد و مهر ۱۳۹۷ از نظر بزرگی تغییرات ماهانه، نقاط برجستهاند.
۳)۱۳۹۹ همزمان دو ویژگی دارد: ماههای بسیار بزرگ و ماههای واگرای دهکی.
مهر ۱۳۹۹ اختلاف دهکی بسیار شدید دارد و آذر ۱۳۹۹ حتی برای دهک دهم منفی میشود؛ این ترکیب، سال را از نظر الگوهای دهکی متمایز میکند.
۴) خرداد ۱۴۰۱ یک نقطه عطف واقعی است؛ جهش دو رقمی با شیب نزولی از دهک اول به دهم.
این ماه بهتنهایی یک «تغییر سطح» قابل مشاهده در رفتار ماهانه ایجاد میکند.
۵) در ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، ریتم کلی منظمتر است اما ماههای شتابدار همچنان دیده میشود.
بهمن ۱۴۰۳ و مهر ۱۴۰۴ دو مثال روشن هستند که نشان میدهند حتی در دورههای پایدارتر هم ماههای جهشی وجود دارد.