محصولات، دورهها، داشبوردها و مقالات را در لحظه پیدا کنید
وقتی شاخص قیمت کالاهای وارداتی را «دلاری» نگاه میکنیم، داریم تغییرات قیمت دلاری کالاهای وارداتی را میبینیم؛ یعنی اثری که از جنس «قیمتهای جهانی/کیفی/ترکیب واردات» است، پررنگتر میشود و اثر نرخ ارز داخلی تا حد زیادی کنار میرود. برای همین، این شاخص معمولاً مسیر آرامتر و منطقیتری نسبت به نسخه ریالی دارد و برای تشخیص اینکه «گرانشدن واردات ناشی از قیمتهای دلاری بوده یا ناشی از نرخ ارز»، یک ابزار بسیار کاربردی است.
دادههای فصلی ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۸ دقیقاً همین تفاوت را روشن میکنند: رشد بلندمدت وجود دارد، اما خبری از جهشهای چندبرابری نیست؛ بهخصوص در بسیاری از گروهها، بعد از ۱۳۹۳ یک دوره افت یا رکود دلاری دیده میشود و سپس از ۱۳۹۷ به بعد دوباره مسیر افزایشی فعال میشود.
۱) رشد پیوسته از ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۳
شاخص کل از ۹۰.۹ در بهار ۱۳۹۰ به ۲۷۲.۹ در زمستان ۱۳۹۳ میرسد.
یعنی طی این دوره، سطح شاخص حدوداً سه برابر میشود و روند تقریباً در همه فصلها صعودی است.
نشانههای مهم این فاز:
عبور از ۱۰۰ در پاییز ۱۳۹۰ (۱۰۲.۸)
ورود به کانال ۱۵۰ در ۱۳۹۲
رسیدن به حوالی ۲۰۰ در ۱۳۹۲–۱۳۹۳
قلهگیری در ۱۳۹۳ با ۲۷۲.۹
۲) افت و ثبات نزولی از ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶
بعد از قله ۱۳۹۳، شاخص کل وارد یک فاز اصلاح میشود:
زمستان ۱۳۹۳: ۲۷۲.۹
زمستان ۱۳۹۴: ۲۵۳.۲
زمستان ۱۳۹۵: ۲۴۱.۸
زمستان ۱۳۹۶: ۲۳۲.۶
این مسیر نزولی آرام نشان میدهد در این بازه، فشار قیمت دلاری واردات کاهش یافته یا حداقل شتاب رشد آن فروکش کرده است.
۳) بازگشت روند افزایشی از ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۸
از ۱۳۹۷ ورق برمیگردد:
بهار ۱۳۹۷: ۲۴۷.۱
تابستان: ۲۵۷.۴
پاییز: ۲۷۶.۵
زمستان: ۳۱۰.۵
و در ۱۳۹۸ ادامه میدهد:
بهار ۱۳۹۸: ۳۴۳.۰
جمعبندی شاخص کل: در نسخه دلاری، ۱۳۹۳ نقطه سقف اول، ۱۳۹۶ نقطه کف نسبی، و ۱۳۹۷–۱۳۹۸ فاز بازگشت صعودی است.
۱) ماشینآلات و ادوات برقی؛ ستون اصلی رشد دلاری در انتهای دوره
این گروه یکی از واضحترین الگوهای «افزایش بلندمدت + افت میانی + جهش پایانی» را دارد:
زمستان ۱۳۹۳: ۴۵۲.۵
زمستان ۱۳۹۶: ۳۵۶.۶ (افت محسوس نسبت به اوج)
زمستان ۱۳۹۷: ۵۴۷.۷
بهار ۱۳۹۸: ۶۳۳.۲
این یعنی در پایان سری، این گروه موتور اصلی بالا رفتن شاخص دلاری است و افزایش آن از ۱۳۹۷ به بعد کاملاً برجسته است.
۲) دستگاههای اپتیک و عکاسی؛ رشد شدید تا ۱۳۹۳ و جهش دوباره در ۱۳۹۸
این گروه هم مشابه ماشینآلات است اما تندتر:
زمستان ۱۳۹۳: ۵۴۸.۸
زمستان ۱۳۹۶: ۳۶۸.۲
زمستان ۱۳۹۷: ۶۰۸.۰
بهار ۱۳۹۸: ۶۹۴.۵
نکته دادهمحور: این گروه در ۱۳۹۳ اوج بسیار بالا دارد، سپس اصلاح، و دوباره در ۱۳۹۷–۱۳۹۸ به سقفهای جدید نزدیک میشود.
۳) صنایع شیمیایی؛ سطح بالا و نسبتاً پایدار با بازگشت صعودی
زمستان ۱۳۹۳: ۳۵۹.۵
زمستان ۱۳۹۶: ۳۲۸.۶
زمستان ۱۳۹۷: ۴۵۴.۱
بهار ۱۳۹۸: ۴۸۲.۱
این گروه در کل دوره «سطح بالایی» دارد و افت آن در میانه دوره، نسبتاً کنترلشده است؛ اما بازگشت از ۱۳۹۷ کاملاً محسوس است.
۴) کالاهای گوناگون؛ رشد تا ۱۳۹۳، تثبیت، سپس جهش نرم
زمستان ۱۳۹۳: ۳۲۳.۹
زمستان ۱۳۹۶: ۳۴۹.۶ (نسبتاً پایدار و حتی اندکی بالاتر)
زمستان ۱۳۹۷: ۴۱۲.۷
بهار ۱۳۹۸: ۴۳۰.۸
در این گروه برخلاف شاخص کل، فاز افتِ تند دیده نمیشود و حرکت بیشتر «پلهای و پایدار» است.
اینها گروههاییاند که شاخص دلاریشان نزدیکتر به یک روند ملایم یا حتی خنثی است:
حیوانات زنده و محصولات حیوانی
از حوالی ۱۰۰ در ۱۳۹۰ به حدود ۹۰–۱۰۵ در بیشتر دورهها میرسد و در پایان:
بهار ۱۳۹۸: ۹۶.۲
این گروه اساساً دلاری «پایدار» است و شوک ندارد.
چربیها و روغنها
بعد از ۱۳۹۱ وارد فاز افت میشود و تا انتها عمدتاً حول ۷۸–۸۱ میچرخد:
زمستان ۱۳۹۸: ۷۸.۷
یعنی از نظر دلاری، این گروه «ارزانتر/کمفشارتر» شده یا حداقل رشد نکرده است.
چوب و مصنوعات چوبی
نوسان محدود و غالباً زیر ۱۰۰ تا نزدیک ۹۰–۱۰۱:
بهار ۱۳۹۸: ۸۷.۲
الگوی این گروه بیشتر «نزولی ملایم» است.
محصولات نباتی
الگوی رشد تا ۱۳۹۳ و افت در ۱۳۹۴–۱۳۹۶، سپس بازگشت:
زمستان ۱۳۹۳: ۱۶۰.۳
زمستان ۱۳۹۶: ۱۴۲.۴
زمستان ۱۳۹۷: ۱۷۵.۴
بهار ۱۳۹۸: ۱۹۱.۵
محصولات معدنی
روند افزایشی آرام و نسبتاً باثبات، بدون شوک:
زمستان ۱۳۹۳: ۱۳۹.۶
زمستان ۱۳۹۷: ۱۶۳.۳
بهار ۱۳۹۸: ۱۶۶.۹
۱) برخلاف نسخه ریالی، در این سری دلاری جهشهای چندبرابری دیده نمیشود.
۲) نقطه اوج اولیه برای شاخص کل، زمستان ۱۳۹۳ (۲۷۲.۹) است.
۳) یک فاز افت/تخلیه فشار تا زمستان ۱۳۹۶ (۲۳۲.۶) وجود دارد.
۴) از ۱۳۹۷ به بعد، «بازگشت تورم دلاری واردات» رخ میدهد و در ۱۳۹۸ پررنگتر میشود.
۵) در بین گروهها، فشار دلاری بیشتر روی کالاهای سرمایهای و تکنولوژیک است:
ماشینآلات و ادوات برقی
دستگاههای اپتیک و عکاسی
صنایع شیمیایی
دادههای فصلی شاخص قیمت کالاهای وارداتی (دلاری، ۱۳۹۰=۱۰۰) نشان میدهد:
۱۳۹۰تا ۱۳۹۳ یک موج صعودی قوی وجود دارد و شاخص کل تا ۲۷۲.۹ بالا میرود.
۱۳۹۴تا ۱۳۹۶ دوره افت و ثبات نزولی است و شاخص کل تا ۲۳۲.۶ پایین میآید.
از ۱۳۹۷ روند افزایشی دوباره فعال میشود و شاخص کل در زمستان ۱۳۹۷ به ۳۱۰.۵ و در بهار ۱۳۹۸ به ۳۴۳ میرسد.
در سطح گروهها، «ماشینآلات» و «اپتیک/عکاسی» و «شیمیایی» بیشترین نقش را در رشد پایانی دارند، درحالیکه گروههایی مثل «محصولات حیوانی» و «چوب» و «روغنها» دلاری بسیار کمنوسانترند.