مقدمه
تورم یکی از مهمترین شاخصهای اقتصادی است که بر تمامی ابعاد زندگی مردم تأثیر میگذارد. تغییرات قیمت کالاها و خدمات مصرفی، بهویژه غیرخوراکی، بهطور مستقیم به قدرت خرید خانوارها و شرایط معیشتی آنها تأثیر میگذارد. در این مقاله، نرخ تورم ۱۲ ماهه شاخص کل غیرخوراکی و خدمات قیمت کالاها و خدمات مصرفی در خانوارهای کشور به تفکیک دهکهای هزینهای از سال ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳ بررسی شده است. این تحلیل کمک میکند تا سیاستگذاران اقتصادی و تحلیلگران بهطور دقیقتر اثرات تورم بر هر یک از دهکهای جامعه را بررسی کنند.
سال ۱۳۹۷
در سال ۱۳۹۷، نوسانات شدید قیمتها در تمامی دهکها مشاهده شد، و این نوسانات تاثیر زیادی بر قدرت خرید خانوارها داشت. در این سال، نرخ تورم 12 ماهه برای هر دهک به شرح زیر است:
- دهک اول: در فروردین ماه، تغییرات قیمتها ۷.۲ درصد بود و در اسفند ماه به ۱۸.۷ درصد رسید.
- دهک دوم: در این دهک، تورم از ۷.۰ درصد در فروردین به ۲۰.۰ درصد در اسفند رسید.
- دهک سوم: تغییرات قیمتها در این دهک از ۷.۰ درصد در فروردین به ۲۰.۵ درصد در اسفند رسید.
- دهک چهارم: نرخ تورم در این دهک از ۷.۰ درصد در فروردین به ۲۰.۹ درصد در اسفند رسید.
- دهک پنجم: در این دهک، تغییرات قیمتها از ۷.۰ درصد در فروردین به ۲۱.۳ درصد در اسفند رسید.
- دهک ششم: نرخ تورم در این دهک از ۷.۰ درصد در فروردین به ۲۱.۷ درصد در اسفند رسید.
- دهک هفتم: تغییرات قیمتها در این دهک از ۷.۰ درصد در فروردین به ۲۲.۹ درصد در اسفند رسید.
- دهک هشتم: در این دهک، تورم از ۷.۰ درصد در فروردین به ۲۳.۶ درصد در اسفند رسید.
- دهک نهم: نرخ تورم در این دهک از ۶.۹ درصد در فروردین به ۲۴.۷ درصد در اسفند رسید.
- دهک دهم: در این دهک، تغییرات قیمتها از ۶.۹ درصد در فروردین به ۲۶.۷ درصد در اسفند رسید.
در سال ۱۳۹۷، فشار تورم در دهکهای پایینتر بیشتر بود و دهک دهم بهطور خاص شاهد بیشترین افزایش در نرخ تورم بود.
سال ۱۳۹۸
در سال ۱۳۹۸، نوسانات قیمتها همچنان ادامه داشت، اما این نوسانات با شدت کمتری نسبت به سال ۱۳۹۷ بروز پیدا کرد. نرخ تورم 12 ماهه در هر دهک به شرح زیر است:
- دهک اول: تغییرات قیمتها در دهک اول در فروردین ماه ۳۲.۳ درصد بود و در پایان سال به ۴۵.۷ درصد رسید. این نشاندهنده افزایش شدید قیمتها در طول سال بود.
- دهک دوم تا چهارم: در این دهکها، تغییرات قیمتها از ۳۳.۰ درصد در فروردین به ۴۴.۶ درصد در اسفند رسید. روند افزایش تورم در این دهکها نیز محسوس بود و مشابه دهک اول، شدت تغییرات در انتهای سال قابل توجه بود.
- دهک پنجم تا هفتم: نرخ تغییرات قیمتها در این دهکها بهشدت افزایش یافت. در اسفند ماه، تغییرات قیمتها به ۴۹.۳ درصد رسید که به وضوح نشاندهنده فشار تورم بر اقشار با درآمد متوسط بود.
- دهک هشتم و نهم: در این دهکها، تغییرات قیمتها بالا بود و بهطوری که در اسفند ماه به ۵۲.۲ درصد رسید. افزایش قیمتها در این دهکها بهویژه در سال ۱۳۹۸ بیشتر از سایر دهکها بود.
- دهک دهم: در دهک دهم، تغییرات قیمتها در اسفند ماه به ۵۲.۲ درصد رسید که بهطور مستقیم نشاندهنده فشار تورم شدید در این سالها است. هرچند که این دهک بهطور نسبی از درآمد بالاتری برخوردار است، اما همچنان تأثیرات تورم را بهشدت احساس کرد.
سال ۱۳۹۹
در سال ۱۳۹۹، روند افزایش قیمتها همچنان ادامه یافت، اما شدت این افزایش در دهکهای بالاتر بیشتر محسوس بود. نرخ تورم 12 ماهه برای هر دهک به شرح زیر است:
- دهک اول: تغییرات قیمتها در این دهک در فروردین ماه ۲۲.۷ درصد بود و در اسفند ماه به ۳۰.۷ درصد رسید. این نشاندهنده افزایش ملایمتری در مقایسه با سایر دهکها است.
- دهک دوم تا چهارم: در این دهکها، تغییرات قیمتها همچنان بهطور چشمگیری افزایش یافت. در اسفند ماه، نرخ تورم به ۳۸.۹ درصد رسید که حاکی از افزایش فشار تورم در طی سال بود.
- دهک پنجم تا هفتم: این دهکها هم مشابه دهکهای پایینتر افزایش قیمتها را تجربه کردند. تغییرات در اسفند ماه به ۴۸.۳ درصد رسید که نشاندهنده تورم بالا در این اقشار است.
- دهک هشتم و نهم: تغییرات قیمتها در این دهکها در اسفند ماه به ۵۲.۲ درصد رسید که نشاندهنده شدت گرفتن فشار اقتصادی بر این گروهها است.
- دهک دهم: در دهک دهم، تغییرات قیمتها در اسفند ماه به ۵۹.۵ درصد رسید. این رقم نشاندهنده بالاترین نرخ تورم در این سالها بود که فشار زیادی را بر خانوارهای با درآمد بالاتر وارد کرد.
سال ۱۴۰۰
در سال ۱۴۰۰، با وجود کاهش تورم در مقایسه با سالهای گذشته، تورم همچنان در تمامی دهکها ادامه داشت، بهویژه در دهکهای پایینتر که فشار بیشتری را تحمل کردند. نرخ تورم 12 ماهه به تفکیک دهکها در این سال به شرح زیر است:
- دهک اول: تغییرات قیمتها در فروردین ماه ۲۹.۹ درصد بود و در اسفند ماه به ۳۳.۱ درصد رسید.
- دهک دوم: در این دهک، نرخ تورم در فروردین ماه ۳۱.۴ درصد بود و در اسفند ماه به ۳۳.۸ درصد رسید.
- دهک سوم: در فروردین ماه، تغییرات قیمتها ۳۲.۱ درصد بود که در پایان سال به ۳۳.۴ درصد رسید.
- دهک چهارم: در این دهک، نرخ تورم در ابتدای سال ۳۲.۵ درصد بود و در اسفند ماه به ۳۳.۱ درصد رسید.
- دهک پنجم: در فروردین ماه، تغییرات قیمتها ۳۳.۴ درصد بود که در پایان سال به ۳۳.۲ درصد رسید.
- دهک ششم: این دهک نیز تورم مشابه دهکهای قبلی داشت. در فروردین ماه ۳۴.۲ درصد و در اسفند ماه به ۳۳.۰ درصد رسید.
- دهک هفتم: نرخ تورم در این دهک در فروردین ماه ۳۶.۴ درصد بود که در اسفند ماه به ۳۳.۴ درصد کاهش یافت.
- دهک هشتم: در این دهک، تغییرات قیمتها در فروردین ۳۸.۱ درصد بود و در پایان سال به ۳۳.۵ درصد رسید.
- دهک نهم: نرخ تورم در این دهک از ۴۱.۶ درصد در فروردین به ۳۴.۲ درصد در اسفند رسید.
- دهک دهم: این دهک با بالاترین نرخ تورم در فروردین ماه ۴۷.۳ درصد بود که در پایان سال به ۳۶.۳ درصد رسید.
در سال ۱۴۰۰، شاهد کاهش تورم در اکثر دهکها بودیم، اما همچنان در دهکهای پایینتر فشار بیشتری وجود داشت.
سال ۱۴۰۲
در سال ۱۴۰۲، نرخ تورم در مقایسه با سالهای گذشته کاهش بیشتری یافت، بهویژه در دهکهای پایینتر. این کاهش نسبت به سالهای گذشته برای دهکهای پایینتر قابل توجه بود، اما هنوز هم دهکهای پایینتر بیشتر از دهکهای بالاتر تحت تأثیر قرار گرفتند. نرخ تورم ۱۲ ماهه برای هر دهک به شرح زیر است:
- دهک اول: نرخ تورم ۳۸.۵ درصد در فروردین ماه به ۳۶.۶ درصد در اسفند ماه کاهش یافت.
- دهک دوم: در این دهک، تورم در فروردین ماه ۳۸.۳ درصد بود و در اسفند ماه به ۳۵.۶ درصد رسید.
- دهک سوم: در فروردین ماه، تغییرات قیمتها ۳۸.۵ درصد بود و در اسفند ماه به ۳۵.۳ درصد کاهش یافت.
- دهک چهارم: در این دهک، نرخ تورم از ۳۸.۸ درصد در فروردین به ۳۵.۲ درصد در اسفند کاهش یافت.
- دهک پنجم: تغییرات قیمتها در این دهک از ۳۹.۱ درصد در فروردین به ۳۵.۱ درصد در اسفند رسید.
- دهک ششم: این دهک هم از ۳۹.۵ درصد در فروردین به ۳۵.۲ درصد در اسفند کاهش یافت.
- دهک هفتم: نرخ تورم در این دهک از ۳۹.۷ درصد در فروردین به ۳۵.۱ درصد در اسفند کاهش پیدا کرد.
- دهک هشتم: تغییرات قیمتها در این دهک از ۴۰.۱ درصد در فروردین به ۳۵.۱ درصد در اسفند کاهش یافت.
- دهک نهم: نرخ تورم در دهک نهم از ۴۰.۶ درصد در فروردین به ۳۵.۰ درصد در اسفند رسید.
- دهک دهم: در این دهک، تورم از ۴۱.۹ درصد در فروردین به ۳۳.۹ درصد در اسفند کاهش یافت.
در سال ۱۴۰۲، بهطور کلی شاهد کاهش نرخ تورم در تمامی دهکها بودیم، بهویژه در دهکهای پایینتر که کاهش بیشتری داشتند.
سال ۱۴۰۳
در سال ۱۴۰۳، روند کاهش تورم در اکثر دهکها ادامه یافت، اما همچنان برخی دهکها با تورم بالاتری مواجه بودند. در این سال، نرخ تورم ۱۲ ماهه به تفکیک دهکها به شرح زیر بود:
- دهک اول: تورم در فروردین ماه ۳۸.۲ درصد بود که در اسفند ماه به ۳۶.۶ درصد کاهش یافت.
- دهک دوم: در این دهک، نرخ تورم در فروردین ماه ۳۷.۹ درصد بود و در اسفند ماه به ۳۵.۶ درصد رسید.
- دهک سوم: تغییرات قیمتها از ۳۷.۴ درصد در فروردین به ۳۵.۳ درصد در اسفند رسید.
- دهک چهارم: در این دهک، نرخ تورم از ۳۷.۶ درصد در فروردین به ۳۵.۲ درصد در اسفند کاهش یافت.
- دهک پنجم: در این دهک، تورم از ۳۷.۷ درصد در فروردین به ۳۵.۱ درصد در اسفند رسید.
- دهک ششم: تغییرات قیمتها در این دهک از ۳۷.۸ درصد در فروردین به ۳۵.۲ درصد در اسفند کاهش یافت.
- دهک هفتم: تورم در این دهک از ۳۷.۹ درصد در فروردین به ۳۵.۱ درصد در اسفند رسید.
- دهک هشتم: در این دهک، تورم از ۳۸.۳ درصد در فروردین به ۳۵.۱ درصد در اسفند کاهش یافت.
- دهک نهم: در این دهک، نرخ تورم از ۳۸.۸ درصد در فروردین به ۳۵.۰ درصد در اسفند کاهش پیدا کرد.
- دهک دهم: در این دهک، تورم از ۴۳.۷ درصد در فروردین به ۳۳.۹ درصد در اسفند رسید.
در سال ۱۴۰۳، شاهد کاهش کلی نرخ تورم در تمامی دهکها بودیم، بهویژه در دهکهای پایینتر که بیشترین کاهش را تجربه کردند.
جمعبندی
در طی سالهای اخیر، روند تغییرات نرخ تورم نشاندهنده تفاوتهای قابل توجه بین دهکهای مختلف است. در بیشتر سالها، دهکهای پایینتر از افزایش شدیدتر تورم نسبت به دهکهای بالاتر رنج بردند. با این حال، در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، کاهش قابل توجهی در نرخ تورم مشاهده شد که بیشتر در دهکهای پایینتر احساس شد. این روندها نشاندهنده ضرورت اتخاذ سیاستهای حمایتی بیشتر برای اقشار آسیبپذیر جامعه است.
