محصولات، دورهها، داشبوردها و مقالات را در لحظه پیدا کنید
تحلیل تغییرات نقطه به نقطه شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی غیرخوراکی خانوارهای کشور به تفکیک دهکهای هزینهای بهویژه در سالهای اخیر اهمیت زیادی پیدا کرده است. در این داشبورد، تغییرات قیمت در هر یک از دهکهای هزینهای، از دهک اول تا دهک دهم، برای سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۳ بررسی و تحلیل خواهد شد. این تحلیل به سیاستگذاران کمک میکند تا روند تورم را در دهکهای مختلف جامعه بهتر درک کرده و تصمیمات اقتصادی مؤثرتری اتخاذ کنند.
در این بخش به تفصیل تغییرات قیمتها در تمامی دهکهای هزینهای در سالهای مختلف بررسی میشود. بررسی هر دهک بهویژه به شناسایی تفاوتهای میان دهکهای مختلف کمک خواهد کرد.
در سال ۱۳۹۶، تغییرات قیمتها در تمامی دهکها نسبتاً ثابت بود، اما همچنان تفاوتهایی در نرخهای تغییرات میان دهکها وجود داشت:
دهک اول: تغییرات در فروردین ماه ۶.۹ درصد بود و در طی سال نوسانات کمی داشت. این نرخ در اسفند ماه به ۶.۷ درصد کاهش یافت.
دهک دوم تا چهارم: در این دهکها تغییرات قیمتها مشابه دهک اول بود و تفاوتهای چندانی نداشت. نرخ تغییرات در پایان سال در حدود ۶.۴ تا ۶.۳ درصد بود.
دهک پنجم تا هفتم: این دهکها تغییرات قیمتی کمی کمتر از دهکهای پایینتر داشتند، بهطوری که در اسفند ماه ۱۳۹۶، تغییرات قیمت در دهک پنجم به ۵.۹ درصد و در دهک هفتم به ۶.۱ درصد رسید.
دهک هشتم و نهم: در این دهکها که درآمد بیشتری دارند، تغییرات قیمتها نسبت به دیگر دهکها کمتر بود. در اسفند ماه ۱۳۹۶، تغییرات قیمت در دهک هشتم ۶.۱ درصد و در دهک نهم ۵.۹ درصد بود.
دهک دهم: در این دهک که بالاترین درآمد را دارد، تغییرات قیمتها در اسفند ماه ۱۳۹۶ به ۵.۸ درصد رسید.
در سال ۱۳۹۷، تغییرات قیمتها بهطور چشمگیری افزایش یافت. فشار تورمی بهویژه در دهکهای پایینتر بیشتر احساس شد:
دهک اول: در فروردین ماه، تغییرات قیمتها ۶.۲ درصد بود و در ادامه سال، این رقم بهشدت افزایش یافت. در اسفند ماه ۱۳۹۷، تغییرات قیمت به ۳۱.۰ درصد رسید.
دهک دوم تا چهارم: تغییرات قیمتها در این دهکها نیز افزایش یافت، ولی فشار بیشتر در دهکهای پایینتر بود. در اسفند ماه ۱۳۹۷، نرخ تغییرات در دهک چهارم به ۳۳.۹ درصد رسید.
دهک پنجم تا هفتم: در این دهکها، نرخ تغییرات قیمت در اسفند ماه به ۳۴.۶ درصد رسید.
دهک هشتم و نهم: تغییرات قیمتها در این دهکها در اسفند ماه ۳۵.۷ درصد بود.
دهک دهم: در این دهک، تغییرات قیمتها به ۴۵.۷ درصد رسید که نشاندهنده فشار شدید اقتصادی بر خانوارهای با درآمد بالا بود.
در سالهای ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲، با وجود تغییرات عمده در سطح قیمتها، روند تغییرات بهطور نسبی ثابتتر شد. در این دوره، بخصوص در دهکهای بالاتر، روند رشد قیمتها متعادلتر بود، اما در دهکهای پایینتر، همچنان فشار اقتصادی شدید بود.
در سال ۱۳۹۸، تغییرات قیمتها در دهکهای پایین از ۳۲.۳ درصد در فروردین به ۴۵.۷ درصد در اسفند رسید. این روند در سال ۱۳۹۹ نیز ادامه یافت، با این تفاوت که در دهکهای پایینتر میزان تغییرات به مراتب بیشتر از دهکهای بالاتر بود.
در سال ۱۴۰۰، اگرچه نرخ تورم کاهش یافت، اما همچنان در دهکهای پایینترین هزینهها فشار بیشتری احساس میشد. در فروردین ماه ۱۴۰۰، تغییرات در دهک اول برابر با ۳۸.۶ درصد بود و در اسفند همان سال به ۲۹.۴ درصد کاهش یافت.
این تحلیل نشان میدهد که تغییرات قیمتها در دهکهای مختلف جامعه در طول سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۳ بسیار متفاوت بوده است. دهکهای پایینتر بیشترین فشار تورمی را تحمل کردهاند، در حالی که دهکهای بالاتر توانستهاند نوسانات قیمتی را نسبتاً بهتر مدیریت کنند. بنابراین، پیشنهاد میشود که سیاستگذاران اقتصادی بهویژه به دهکهای پایین توجه بیشتری داشته باشند و برنامههای حمایتی خاصی برای این گروهها طراحی کنند تا از فشار اقتصادی آنها کاسته شود.