محصولات، دورهها، داشبوردها و مقالات را در لحظه پیدا کنید
اگر دنبال این هستید که «بازار دقیقاً چه زمانی تند میشود و چه زمانی آرامتر است»، این متن به شما یک تصویر سریع و قابل فهم میدهد. اینجا بهجای اینکه درگیر ردیفهای طولانی عدد شویم، چند عدد کلیدی را میگیریم و بقیه را به زبان ساده ترجمه میکنیم: این عددها برای خرید، موجودی و قیمتگذاری چه معنی دارند؟
اولین چیزی که از نگاه فصلی دیده میشود این است که بازار «موج» دارد؛ یعنی یک دوره رشدهای تندتر داریم و بعد دورههایی که رشد کم میشود یا حتی منفی میشود. اگر این موجها دیده نشوند، تصمیمها معمولاً دیر گرفته میشوند.
در بازه فصلی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲، میانگین تغییر فصلی «شاخص کل» حدود 8.14٪ بوده است. اما نکته مهمتر نوسان آن است: انحراف معیار نزدیک به 13.27 واحد درصد. در همین سری، دامنه حرکت شاخص کل از -18.93٪ تا 49.38٪ ثبت شده؛ یعنی اختلاف بین فصلهای آرام و فصلهای شوکدار قابل توجه است.
• برداشت ساده: میانگین فقط «جهت کلی» را میگوید؛ نوسان است که «ریسک» را نشان میدهد.
• برای گزارش مدیریتی: کنار میانگین، دامنه و نوسان را هم بیاورید تا تصویر کامل شود.
فصلمندی یعنی بعضی فصلها معمولاً بیشتر از بقیه مستعد تغییرات بزرگ هستند. این موضوع به مدیریت تامین و موجودی کمک میکند؛ چون اگر یک فصل پرریسکتر باشد، میشود قبل از شروع آن فصل آمادهتر بود.
در دادههای شما، میانگین رشد شاخص کل در تابستان حدود 16.23٪ است؛ در حالیکه این میانگین در بهار 3.95٪ و در پاییز 5.80٪ گزارش شده است. این اختلاف به زبان ساده یعنی: تابستان معمولاً زمان حساستری است و بهتر است برنامه خرید و قراردادها را با دقت بیشتری تنظیم کنید.
• اگر امکان زمانبندی خرید دارید، قبل از تابستان سناریوهای افزایش هزینه را بررسی کنید.
• اگر فروش شما قراردادی است، برای فصلهای پرریسک، بندهای تعدیل یا برنامه تامین را آمادهتر کنید.
برای اینکه سال ۱۴۰۳ را سریع بفهمیم، لازم نیست همه ماهها را ردیف کنیم. چهار چیز معمولاً کافی است: میانگین تغییر ماهانه، بدترین ماه (کف)، بهترین ماه (اوج)، و جمعبندی تجمعی که نتیجه کل سال را نشان میدهد.
شاخص کل نمای کلی را میدهد، اما بعضی اقلام میتوانند خیلی سریعتر بالا و پایین شوند. اگر کار شما با این اقلام گره خورده باشد، رصد جداگانهشان کمک میکند زودتر هشدار بگیرید و تصمیم بهتری بگیرید.
یک مثال کوتاه و قابل لمس: «تخممرغ خوراکی» در سهماهه اول ۱۴۰۴ رفتار پرنوسانی دارد: فروردین -31.69٪، اردیبهشت 43.23٪ و خرداد 23.71٪. این یعنی ممکن است در بازه کوتاه، بازار از افت سنگین به رشد جدی برسد؛ و این برای خرید و قیمتگذاری یک نشانه مهم است.
• هر ماه فقط سه عدد: اوج، کف، و تغییر تجمعی.
• کنار شاخص کل، یک قلم حساس را هم اضافه کنید تا هشدار زودهنگام داشته باشید.
بازار در طول زمان یکنواخت نیست و دورههای موجدار دارد. تابستان بهطور متوسط فصل حساستری برای رشد شاخص کل است و در مقیاس ماهانه هم سال ۱۴۰۳ با اوجها و کفهای مشخص همراه بوده است.