محصولات، دورهها، داشبوردها و مقالات را در لحظه پیدا کنید
این شاخص تغییرات را در طول زمان بهصورت قابل مقایسه نشان میدهد. برای خواندن چنین سریهایی لازم نیست همه اعداد را دنبال کنیم؛ سه سؤال اصلی کافی است: روند کلی در چه جهتی است، دامنه تغییرات چقدر است، و در چند دورهی اخیر چه نشانهای از تغییر جهت دیده میشود. در ادامه، چند عدد کلیدی آمده (اعداد بهصورت واحد شاخص).
در نمای کلی، «شاخص كل» معیار خوبی برای فهم وضعیت عمومی است. میانگین این متغیر در بازهی موجود حدود 382.91 است و بین 42.25 تا 1445.09 تغییر کرده. انحراف معیار حدود 458.46 نشان میدهد شدت نوسان در همه دورهها یکسان نبوده و بعضی مقاطع تندتر حرکت کردهاند.
این نوع نتیجهگیری وقتی کاربردی میشود که به تصمیمهای عملی وصل شود: اگر دامنه تغییرات بزرگ باشد، خرید و تامینِ یکباره معمولاً ریسک بیشتری دارد؛ در عوض، خرید مرحلهای یا بازبینی کوتاهمدتِ برنامه موجودی میتواند جلوی غافلگیری را بگیرد.
بالاترین مقدار در سال 1403 و دوره «سال» ثبت شده (حدود 1445.09). پایینترین مقدار هم مربوط به سال 1390 و دوره «سال» است (حدود 42.25). این دو نقطه کمک میکند محدوده تجربهشده مشخص باشد و اگر اعداد دوباره به حوالی این مرزها نزدیک شدند، حساسیت تصمیمها بالاتر برود.
معمولاً چیزی که برای همگان جذابتر است، «الان چه خبر است؟». برای همین بهجای مرور طولانی، فقط ۶ مشاهده آخر را میآوریم تا مسیر کوتاهمدت روشن شود.
برداشت سریع: مسیر کوتاهمدت «رو به افزایش» است. اگر این جهت در چند مشاهده بعدی هم تکرار شود، میتواند نشانهی اولیه برای تنظیم برنامه خرید، موجودی یا قیمتگذاری باشد.
نکته ساده اما مهم: در شاخصهای اقتصادی، تغییر جهت معمولاً ناگهانی دیده نمیشود؛ به همین خاطر، دنبال کردن چند مشاهده اخیر (بهخصوص وقتی نزدیک به نقاط اوج/کف تاریخی هستیم) ارزش زیادی دارد.
برای اینکه این نوع گزارشها هم کوتاه بمانند و هم تصمیمساز باشند، معمولاً سه جزء کافی است: ۱) میانگین و دامنه (برای تصویر کلی)، ۲) اوج و کف (برای شناخت حدود تجربهشده)، و ۳) چند مشاهده آخر (برای جهت کوتاهمدت).
• اگر جهت کوتاهمدت رو به افزایش باشد، تصمیمهای تأخیری معمولاً هزینه بیشتری دارند.
• اگر دامنه نوسان بالا باشد، محافظهکاری در تامین و موجودی منطقیتر است.