محصولات، دورهها، داشبوردها و مقالات را در لحظه پیدا کنید
شاخص قیمت تولیدکننده بخش خدمات (PPI خدمات) یکی از مهمترین نماگرهای اقتصادی برای تحلیل تورم پنهان، هزینههای تولید و فشار قیمتی در اقتصاد خدماتمحور است. این شاخص نشان میدهد قیمت خدمات ارائهشده توسط تولیدکنندگان، پیش از رسیدن به مصرفکننده نهایی، چه تغییراتی را تجربه کرده است.در این داشبورد، با استناد به دادههای رسمی (سال پایه ۱۳۹۵=۱۰۰)، روند شاخص قیمت تولیدکننده خدمات و زیربخشهای اصلی آن از سال ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ بررسی و تحلیل میشود.
شاخص قیمت تولیدکننده خدمات، متوسط تغییرات قیمت خدماتی را نشان میدهد که توسط فعالان اقتصادی در بخش خدمات ارائه میشود. این شاخص:
یکی از پیشنگرهای تورم مصرفکننده است
برای سیاستگذاری اقتصادی، تحلیل هزینهها و تصمیمگیری سرمایهگذاران اهمیت بالایی دارد
تصویر روشنی از وضعیت تورم در بخش خدمات ارائه میکند
بررسی دادهها نشان میدهد شاخص کل خدمات از عدد ۴۲٫۴ در بهار ۱۳۹۰ به بیش از ۱۶۰۵ واحد در سال ۱۴۰۴ رسیده است. این موضوع بیانگر افزایش شدید سطح قیمتها در بخش خدمات طی بیش از یک دهه اخیر است.
نکات کلیدی روند کلی:
رشد آرام تا سال ۱۳۹۶
افزایش شتابدار از ۱۳۹۷ به بعد
جهش قابل توجه در سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳
ادامه روند افزایشی در سال ۱۴۰۴
این الگو نشان میدهد بخش خدمات، بهویژه در سالهای اخیر، یکی از موتورهای اصلی تورم در اقتصاد ایران بوده است.
۱- فعالیتهای تامین جا و غذا
این بخش یکی از بیشترین نرخهای رشد را تجربه کرده است. شاخص از حدود ۳۲ در سال ۱۳۹۰ به بیش از ۵۱۴۶ واحد در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
دلایل احتمالی رشد بالا:
افزایش هزینه مواد اولیه
رشد دستمزد نیروی انسانی
افزایش تقاضا پس از دورههای رکود
اثرپذیری شدید از تورم عمومی
۲-حملونقل و انبارداری
شاخص قیمت تولیدکننده حملونقل از حدود ۳۸ در سال ۱۳۹۰ به حدود ۱۷۵۹ واحد در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است.
عوامل تأثیرگذار:
افزایش قیمت سوخت
هزینه نگهداری ناوگان
نرخ ارز
رشد هزینههای لجستیک
۳-تعمیر وسایل نقلیه موتوری
این بخش نیز افزایش قابل توجهی داشته و شاخص آن به بیش از ۳۰۰۰ واحد در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
علل: افزایش قیمت قطعات، وابستگی به واردات و هزینه نیروی متخصص.
۴- آموزش
شاخص از حدود ۴۴ در سال ۱۳۹۰ به بیش از ۱۱۲۸ واحد در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
دلایل: افزایش هزینههای آموزشی، دستمزد کادر آموزشی و هزینههای زیرساختی.
۵- سلامت و مددکاری اجتماعی
شاخص از حدود ۲۹ در سال ۱۳۹۰ به بیش از ۲۵۵۰ واحد در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است.
پیامد: فشار قابل توجه بر خانوارها، بیمهها و نظام سلامت.
۶-اطلاعات و ارتباطات
رشد شاخص ملایمتر اما پیوسته بوده و به حدود ۵۴۳ واحد در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
علت: پیشرفت فناوری و رقابت نسبی که از جهش شدید قیمتها جلوگیری کرده است.
۷-آبرساني، مديريت پسماند، فاضلاب و فعالیتهای تصفيه
شاخص این بخش از حدود ۹۹ واحد در سال ۱۳۹۵ به بیش از ۷۱۸ واحد در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
علل: افزایش هزینههای زیرساختی، نگهداری تجهیزات و دستمزد کارکنان. بخش آب و فاضلاب نقش مهمی در زندگی روزمره دارد و افزایش قیمت آن تأثیر مستقیمی بر سایر خدمات شهری دارد.
۸- فعالیتهای بیمه
شاخص از حدود ۴۰ در سال ۱۳۹۰ به بیش از ۶۴۷ واحد در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است.
دلایل: رشد هزینههای خسارت، نرخ تورم عمومی و تغییرات در سیاستهای بیمهای.
۹- فعالیتهای املاک و مستغلات
شاخص از حدود ۵۸ در سال ۱۳۹۰ به بیش از ۷۲۵ واحد در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است.
دلایل: افزایش هزینه ساختوساز، قیمت زمین و اجاره، و تورم مرتبط با بازار مسکن.
۱۰-فعالیتهای حرفهای، علمی و فنی
شاخص از حدود ۳۳ در سال ۱۳۹۰ به بیش از ۹۰۵ واحد در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
علل: رشد دستمزد متخصصان، افزایش هزینه مشاورهها و خدمات علمی و فنی.
۱۱-فعالیتهای اداری و خدمات پشتیبانی
شاخص از حدود ۹۷ واحد در سال ۱۳۹۵ به بیش از ۲۶۴۱ واحد در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است.
دلایل: رشد هزینه نیروی انسانی، افزایش هزینههای تجهیزات و خدمات اداری.
۱۲- هنر، سرگرمی و تفریح
شاخص از حدود ۹۵ واحد در سال ۱۳۹۵ به بیش از ۲۰۵۰ واحد در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
علت: افزایش هزینههای فرهنگی، تجهیزات تفریحی و خدمات هنری.
۱۳-سایر فعالیتهای خدماتی
شاخص از حدود ۳۹ در سال ۱۳۹۰ به بیش از ۲۴۳۸ واحد در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است.
پیامد: این بخش متنوع شامل خدمات کوچک و متوسط است که همگی تحت تأثیر تورم عمومی قرار دارند.
بر اساس دادهها، بالاترین سطوح شاخص قیمت تولیدکننده خدمات مربوط به:
تامین جا و غذا
تعمیر وسایل نقلیه
سلامت و مددکاری اجتماعی
هنر، سرگرمی و تفریح
این نشان میدهد خدمات وابسته به نیروی انسانی و هزینههای جاری بیشترین اثرپذیری را از تورم داشتهاند.
تحلیل شاخص قیمت تولیدکننده خدمات از ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ نشان میدهد:
بخش خدمات با تورم ساختاری و پایدار مواجه بوده است
شدت افزایش قیمتها در سالهای اخیر بهطور محسوسی بیشتر شده است
برخی زیربخشها نقش کلیدی در انتقال تورم به کل اقتصاد دارند
این شاخص میتواند ابزار مهمی برای:
پیشبینی تورم
تصمیمگیری فعالان اقتصادی
تحلیل روندهای کلان اقتصادی