صنعت گیمینگ در سالهای اخیر به یکی از پرمخاطبترین و پردرآمدترین صنایع در جهان و ایران تبدیل شده است. با رشد فناوری، افزایش کاربران و توسعه بازیهای آنلاین، درآمد بازار جهانی بازیهای ویدیویی به صدها میلیارد دلار رسیده است. در ایران نیز با گسترش اینترنت و دسترسی به کنسولها و بازیهای موبایلی، این صنعت رشد قابل توجهی داشته است. در این گزارش، آمار فروش بازیهای ویدیویی در ایران و جهان، پرفروشترین پلتفرمها و ترندهای تأثیرگذار را بررسی میکنیم.

روند رشد صنعت گیمینگ در ایران و بازار جهانی
صنعت گیمینگ در دو دهه اخیر به یکی از پرمخاطبترین و پردرآمدترین صنایع در جهان تبدیل شده است. این صنعت، که شامل بازیهای کنسولی، موبایلی، کامپیوتری و ابری میشود، با پیشرفت فناوری و گسترش اینترنت، رشد چشمگیری داشته است. ایران نیز بهعنوان یکی از کشورهای در حال توسعه در حوزه دیجیتال، شاهد افزایش چشمگیر میزان مصرف و خرید بازیهای ویدیویی بوده است.
۱. رشد صنعت گیمینگ در بازار جهانی
صنعت گیمینگ در جهان به یکی از بزرگترین بازارهای اقتصادی تبدیل شده است. طبق گزارشهای منتشرشده، ارزش این بازار در سال ۲۰۲۳ به بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار رسیده است و پیشبینی میشود که تا سال ۲۰۳۰ به ۳۵۰ میلیارد دلار افزایش یابد.
عوامل کلیدی رشد این صنعت عبارتاند از:
- افزایش تعداد گیمرها در سراسر جهان، بهویژه در بازارهای در حال توسعه
- رشد بازیهای آنلاین و چندنفره که باعث افزایش تعامل کاربران شده است
- گسترش بازیهای ابری و سرویسهای اشتراکی مانند Xbox Game Pass و PlayStation Plus
- افزایش درآمد از طریق خریدهای درونبرنامهای (Microtransactions)
مثال:
بازی Fortnite یکی از پرفروشترین عناوین آنلاین است که مدل درآمدی آن بر پایه خریدهای درونبرنامهای بنا شده است. این بازی تاکنون میلیاردها دلار درآمد برای سازندگان خود به ارمغان آورده است، بدون اینکه گیمرها مجبور به پرداخت هزینه اولیه برای خرید بازی باشند.
۲. وضعیت صنعت گیمینگ در ایران و آمار فروش گیمینگ در ایران
ایران یکی از بزرگترین بازارهای گیمینگ در خاورمیانه محسوب میشود. طبق آخرین آمار، بیش از ۴۰ میلیون نفر در ایران بهصورت فعال در حال بازی کردن هستند که شامل کاربران موبایلی، کنسولی و کامپیوتری میشود. آمار فروش گیمینگ در ایران نشان میدهد که این صنعت با سرعت زیادی در حال رشد است و کاربران هزینههای قابلتوجهی را برای خرید بازیها، اشتراکهای ماهانه و خریدهای درونبرنامهای صرف میکنند.
عوامل مؤثر بر رشد گیمینگ در ایران:
- افزایش دسترسی به اینترنت پرسرعت و بازیهای آنلاین
- گسترش پرداختهای دیجیتالی برای خرید بازیها و آیتمهای درونبرنامهای
- محبوبیت بازیهای موبایلی در میان کاربران ایرانی
- افزایش تولید بازیهای داخلی که متناسب با سلیقه گیمرهای ایرانی طراحی شدهاند
مثال:
بازی ایرانی "مبارزه در خلیج عدن" یکی از موفقترین عناوین داخلی است که توانسته در میان کاربران ایرانی محبوبیت بالایی کسب کند و نشاندهنده پتانسیل رشد بازیسازی در ایران است.
۳. مقایسه پلتفرمهای گیمینگ در ایران و جهان
با توجه به آمار فروش گیمینگ در ایران، پلتفرمهای مختلف تأثیرات متفاوتی بر بازار گیمینگ داشتهاند.
بازار جهانی:
- بازیهای موبایلی: بیشترین سهم از درآمد گیمینگ را به خود اختصاص دادهاند (حدود ۵۵٪ از کل بازار جهانی).
- بازیهای کنسولی: همچنان پرطرفدار هستند اما رقابت شدیدی با بازیهای موبایلی و کامپیوتری دارند.
- بازیهای کامپیوتری: مخصوص گیمرهای حرفهای بوده و بخش بزرگی از مسابقات eSports را شامل میشود.
بازار ایران:
- بازیهای موبایلی: محبوبترین گزینه در بین کاربران ایرانی، به دلیل دسترسی آسان و هزینه کمتر نسبت به کنسولها.
- بازیهای کنسولی: به دلیل قیمت بالای کنسولها و محدودیتهای خرید، رشد کندتری نسبت به سایر پلتفرمها دارند.
- بازیهای کامپیوتری: مورد توجه گیمرهای حرفهای است، اما هزینه بالای سختافزار چالشی برای بسیاری از کاربران محسوب میشود.
مثال:
طبق گزارشها، بازی "کلش آف کلنز" یکی از پردرآمدترین بازیهای موبایلی در ایران است و کاربران ایرانی سالانه میلیاردها تومان صرف خریدهای درونبرنامهای در این بازی میکنند.
۴. چالشها و فرصتهای بازار گیمینگ در ایران
چالشها:
- تحریمهای بینالمللی که باعث مشکلاتی در خریدهای درونبرنامهای و دسترسی به برخی از بازیهای محبوب شده است.
- مشکلات زیرساختی اینترنت که میتواند تجربه بازیهای آنلاین را تحت تأثیر قرار دهد.
- قیمت بالای کنسولها و سختافزار گیمینگ که باعث محدود شدن انتخاب کاربران میشود.
فرصتها:
- افزایش تولید بازیهای داخلی که میتواند درآمد بالایی برای توسعهدهندگان ایرانی ایجاد کند.
- رشد استریمینگ و تولید محتوای گیمینگ که امکان کسب درآمد از پلتفرمهایی مانند یوتیوب و توییچ را فراهم کرده است.
- افزایش تعداد مسابقات eSports در ایران که میتواند به رشد حرفهای گیمرهای ایرانی کمک کند.
مثال:
بازی ایرانی "شاهین" بهعنوان یکی از موفقترین عناوین داخلی، توانسته علاوه بر جذب کاربران داخلی، در بازارهای بینالمللی نیز دیده شود.
۵. آینده صنعت گیمینگ در ایران و جهان
آمار فروش گیمینگ در ایران نشان میدهد که این بازار در سالهای آینده به رشد خود ادامه خواهد داد. پیشبینیها حاکی از آن است که با بهبود زیرساختهای اینترنت، افزایش توان خرید کاربران و توسعه بازیهای بومی، ایران میتواند یکی از بازارهای بزرگ گیمینگ در منطقه شود.
در سطح جهانی نیز با پیشرفتهایی مانند بازیهای ابری، واقعیت مجازی و هوش مصنوعی در بازیها، صنعت گیمینگ به سمت آیندهای هوشمندتر و پویاتر حرکت خواهد کرد.
کدام پلتفرمهای گیمینگ بیشترین فروش را دارند؟
با رشد چشمگیر صنعت گیمینگ، پلتفرمهای مختلفی برای تجربه بازیهای ویدیویی در دسترس کاربران قرار گرفتهاند. انتخاب یک پلتفرم مناسب به عواملی مانند هزینه، نوع بازیها، تجربه کاربری و قابلیتهای سختافزاری بستگی دارد. در سالهای اخیر، آمار فروش گیمینگ در جهان نشان داده است که سه دسته اصلی شامل بازیهای موبایلی، کنسولی و کامپیوتری، پرفروشترین و محبوبترین گزینههای کاربران هستند.
۱. بازیهای موبایلی – پرچمدار فروش در صنعت گیمینگ
رشد صنعت بازیهای موبایلی
آمار فروش گیمینگ در جهان نشان میدهد که بازیهای موبایلی بیشترین سهم از بازار بازیها را به خود اختصاص دادهاند. طبق گزارشها، در سال ۲۰۲۳، درآمد بازیهای موبایلی بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار بوده و این رقم همچنان در حال افزایش است.
دلایل محبوبیت بازیهای موبایلی
- دسترسی آسان: تقریباً هر فردی یک گوشی هوشمند دارد و نیازی به خرید کنسول یا رایانه گرانقیمت نیست.
- بازیهای رایگان با خرید درونبرنامهای: بسیاری از بازیهای محبوب مانند PUBG Mobile، Call of Duty: Mobile و Clash Royale رایگان هستند اما با خریدهای درونبرنامهای درآمدزایی میکنند.
- امکان بازی آنلاین و تعامل با سایر کاربران: پلتفرمهای موبایلی امکان بازی چندنفره و رقابتی را فراهم کردهاند که جذابیت زیادی برای گیمرها دارد.
- پشتیبانی از تبلیغات: بسیاری از بازیهای رایگان از تبلیغات برای افزایش درآمد استفاده میکنند.
مثال:
بازی Genshin Impact یک نمونه موفق از بازیهای موبایلی است که با مدل رایگان ولی با پرداخت درونبرنامهای، درآمد سالانه چندین میلیارد دلاری برای توسعهدهنده خود ایجاد کرده است.
۲. کنسولهای بازی – پرفروشترین دستگاههای گیمینگ
سهم کنسولهای بازی از بازار جهانی
آمار فروش گیمینگ در جهان نشان میدهد که کنسولهای بازی یکی از پرفروشترین پلتفرمها هستند. در سال ۲۰۲۳، فروش کنسولهای بازی به بیش از ۶۰ میلیارد دلار رسید و تقاضا برای این دستگاهها همچنان بالا است.
محبوبترین برندهای کنسولهای بازی
- PlayStation (سونی): پلیاستیشن ۵ از زمان عرضه تاکنون بیش از ۵۰ میلیون دستگاه فروش داشته است و جزو پرفروشترین کنسولهای تاریخ محسوب میشود.
- Xbox (مایکروسافت): ایکسباکس سری ایکس و سری اس، به دلیل پشتیبانی از Xbox Game Pass و بازیهای ابری، طرفداران زیادی دارند.
- Nintendo Switch: نینتندو با کنسول سوییچ، موفق شده است که هم در بازار کنسولهای خانگی و هم در بخش کنسولهای دستی محبوبیت بالایی کسب کند.
دلایل محبوبیت کنسولهای بازی
- عملکرد سختافزاری قویتر نسبت به موبایل
- بازیهای انحصاری مانند God of War و Halo که فقط روی کنسولها عرضه میشوند
- امکان بازی چندنفره آفلاین و آنلاین با کیفیت بالا
مثال:
بازی The Legend of Zelda: Tears of the Kingdom که فقط روی نینتندو سوییچ عرضه شد، در کمتر از یک ماه بیش از ۱۰ میلیون نسخه فروش داشت، که نشاندهنده قدرت فروش کنسولهای بازی است.
۳. بازیهای کامپیوتری – انتخاب گیمرهای حرفهای
سهم بازار بازیهای کامپیوتری
طبق آمار فروش گیمینگ در جهان، بخش بازیهای کامپیوتری حدود ۴۰ میلیارد دلار درآمد سالانه دارد. این پلتفرم برای گیمرهای حرفهای و افرادی که به دنبال تجربه گرافیکی و عملکرد بهتر هستند، انتخاب اصلی محسوب میشود.
ویژگیهای منحصربهفرد بازیهای کامپیوتری
- قدرت پردازشی بالا و گرافیک بهتر نسبت به کنسولها و موبایل
- دسترسی به طیف گستردهای از بازیها روی پلتفرمهای دیجیتالی مانند Steam و Epic Games
- امکان شخصیسازی سختافزار برای ارتقای تجربه بازی
پرفروشترین بازیهای کامپیوتری
برخی از بازیهای پرفروش کامپیوتری شامل:
- Counter-Strike 2 – یکی از محبوبترین بازیهای تیراندازی آنلاین در جهان
- Cyberpunk 2077 – عنوانی که پس از بهینهسازیها فروش قابلتوجهی را تجربه کرد
- Minecraft – یکی از پرفروشترین بازیهای تاریخ که همچنان میلیونها کاربر فعال دارد
مثال:
پلتفرم Steam که یکی از بزرگترین فروشگاههای دیجیتالی بازیهای کامپیوتری است، در سال ۲۰۲۳ بیش از ۱۲۰ میلیون کاربر فعال ماهانه داشت، که نشاندهنده قدرت بالای این پلتفرم در دنیای گیمینگ است.
۴. بازیهای ابری – آینده صنعت گیمینگ
رشد بازیهای ابری در بازار جهانی
بازیهای ابری (Cloud Gaming) یکی از جدیدترین ترندهای صنعت گیمینگ هستند که با استفاده از اینترنت، امکان اجرای بازیهای سنگین را روی دستگاههای ضعیفتر مانند موبایل و لپتاپهای سبک فراهم میکنند. طبق آمار فروش گیمینگ در جهان، ارزش بازار بازیهای ابری در سال ۲۰۲۳ به بیش از ۵ میلیارد دلار رسیده و پیشبینی میشود که این رقم تا سال ۲۰۳۰ چندین برابر افزایش یابد.
دلایل رشد بازیهای ابری
- عدم نیاز به سختافزار گرانقیمت
- دسترسی به بازیهای جدید بدون نیاز به دانلود و نصب
- پشتیبانی از دستگاههای مختلف مانند تلویزیونهای هوشمند، تبلت و گوشی
پلتفرمهای پیشرو در بازیهای ابری
- NVIDIA GeForce Now – یکی از محبوبترین سرویسهای بازی ابری
- Xbox Cloud Gaming – سرویس مایکروسافت که امکان اجرای بازیهای کنسولی روی گوشی و لپتاپ را فراهم میکند
- PlayStation Now – پلتفرم استریم بازیهای قدیمی پلیاستیشن روی کنسولهای جدید
مثال:
یک کاربر با استفاده از Xbox Cloud Gaming میتواند بدون نیاز به خرید کنسول Xbox، بازیهای جدید را مستقیماً روی گوشی یا لپتاپ خود اجرا کند.

نتیجهگیری
روند رشد صنعت گیمینگ در ایران و جهان نشان میدهد که این حوزه همچنان در حال گسترش است. آمار فروش گیمینگ در ایران بهوضوح نشاندهنده افزایش تعداد گیمرها، محبوبیت بازیهای موبایلی و افزایش تقاضا برای محصولات و خدمات گیمینگ است.
در حالی که بازار جهانی گیمینگ با نوآوریهای تکنولوژیکی در حال تحول است، ایران نیز میتواند با توسعه زیرساختها، حمایت از بازیسازان داخلی و بهبود دسترسی کاربران به محصولات بینالمللی، سهم بیشتری از این بازار را به خود اختصاص دهد.