با گذشت زمان و پا به سن گذاشتن مسئله تأمین دارو به دغدغه‌های ما اضافه می‌شود.  به واسطه تحریم‌های حال حاضر با کمبود دارو بیش از پیش گرفتار هستیم. از آنجایی که کشور رو به پیری است مشکلاتی که امروز در مورد تأمین دارو داریم سال‌های بعد دوچندان می‌شود. در صورتی که طی چند سال گذشته بسیاری از شرکت‌های داروسازی اقدام به تولید داروهای بیشتری کردند. به عبارت دیگر بسیاری از داروها که از طریق واردات تأمین می‌شد امروزه در داخل کشور نیز تولید می‌شود. اما هنوز بسیاری از پزشکان اصرار به تجویز داروهای خارجی دارند. همین موضوع بیماران را در تأمین دارو بیشتر با مشکل مواج می‌کند. در این مقاله از وب‌سایت اس‌دیتا می‌خواهیم در خصوص جامعه میانسال کشورمان و دشواری‌هایی که برای تأمین دارو متوجه این افراد است صحبت کنیم.

میانسالان

همانطور که پیش‌تر گفتیم الگوی جمعیت کشور ما به سوی میانسالی است. رسیدگی به این افراد و پاسخ نیاز درمانی آن‌ها مهم تلقی می‌شود. پس می‌توان گفت برای رسیدگی به این اشخاص باید برنامه مدون چیده شود. چرا که جامعه مسن به خدمات بیشتری نیاز دارند. در همین راستا تقسیم‌بندی صورت گرفته که در زیر برایتان آورده‌ایم:

رده سنی 30-59 سال

خدماتی توسط پایگاه‌های بهداشت و سلامت در همین رابطه انجام می‌گیرد:

  • اندازه قد، وزن و دور کمر

  • BMI

  • الگوی تغذیه

  • بررسی مصرف دخانیات

  • فشار خون، قند و چربی

  • غربالگری انواع سرطان‌ها

  • ...

 

رده سنی 60 سال و بیشتر

بسیاری از مراقبت‌ها که در مراکز جامع سلامت ارائه می‌شود به صورت زیر است:

  • کنترل فشار خون
  • مشاوره تغذیه
  • بررسی فشار خون، قند و چربی
  • کنترل بیماری‌های دیابت و قلب
  • پوکی استخوان
  • رسیدگی به افسردگی

 

نمودارها

حال بررسی گروه سنی میانسال ۳۰ تا ۶۴ ساله می‌پردازیم. همانطور که می‌بینید درصد تعداد افراد میانسال به جمعیت کل کشور رو به افزایش است یعنی جمعیت رو به پیری رفته است. درصد جمعیت میانسال در سال ۱۳۹۳، ۴۲.۷ درصد بوده است اما در سال ۱۴۰۰ به ۴۸.۷ درصد رسیده است.

 

در نمودار زیر جمعیت ۶۵ سال و بیشتر را به تفکیک جنسیت آورده‌ایم. که در سال 1400 جمعیت ۶۵ سال و بیشتر حدود ۵.۷ میلیون بوده‌اند و پیش‌بینی می‌شود در ۱۴۰۵ به ۷.۱ میلیون برسد. نکته قابل تأمل دیگر در نمودار زیر این است که ما در اکثر سال‌ها شاهد برتری عددی زنان ۶۵ سال و بیشتر نسبت به آقایان این رنج سنی بوده‌ایم.

در نمودار زیر که یکی از کیفیت‌های زندگی در سالمندی  را بررسی می‌کند می‌بینیم که ۷۲ درصد سالمندان کشور متأهل هستند که این نشان‌دهنده همدم داشتن آن‌ها است.

آمار واردات دارو

پیدا کردن دارو و مسئله تأمین آن دغدغه همیشگی بوده است. چون دارو یکی از واجبات در موضوع درمان خواهد بود. با وجود تحریم و مسائل اقتصادی حال حاضر می‌توان تأمین دارو و اقلام درمانی را معضلی بزرگ دانست. اما در شرایط کنونی تولیدات داخلی بسیار پراهمیت و مهم تلقی خواهند شد.

واردات دارو

بر اساس اظهارات رئیس اتحادیه واردکنندگان دارو: میزان واردات دارو در سال ۱۴۰۰ حدود ۷۰۰ میلیون دلار بوده است. با این حال در مقایسه با سال ۱۳۹۹ که میزان واردات دارو ۱.۱ میلیارد دلار بوده کاهش بزرگی رخ داده است. در پاسخ به این سؤال که علت کاهش میزان بودجه واردات دارو چیست؟ باید گفت حمایت از تولید ملی صورت گرفته است. موضوع اینجاست که تولید ملی تا کجا حاوی منفعت خواهد بود؟ در شرایط کنونی بیماری که داروی خارجی مصرف می‌کند از این پس مجبور به مصرف دارو تولید داخل است. با وجود اینکه امکان دارد تأثیرات مصرف آن مانند داروهای مصرفی قبل نباشد. به عنوان مثال در همایش مدیران انجمن تالاسمی اظهار شد که به اندازه کافی داروی خارجی و داروی ایرانی نداریم. این مسئله بیانگر بحرانی جدیدی است چون داروی خارجی را کم وارد کردیم که داروی داخلی تولید شود اما نتیجه مطلوب حاصل نشد. در خصوص این بیماران به ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار ویال دارویی احتیاج است که  ۱ میلیون و ۵۰۰ ریال آن تأمین شده است.

بودجه تامین دارو

یکی از مباحثی که در بخش دارو اهمیت پیدا می‌کند بودجه دارو می‌باشد. برای بررسی بودجه دارو ابتدا معنی و مفهوم کلی خود بودجه را بررسی می‌کنیم. به طور کلی بودجه به تخمین دخل و خرج در یک بازه زمانی گفته می‌شود. این بودجه تنها برای دولت بکار نمی‌رود و گاها حتی برای شرکت، خانواده و ... نیز می‌توان آن را مشخص کرد. اما تفاوت تعیین بودجه خانواده با دولت بسیار گسترده می‌باشد. شما برای تعیین بودجه خانواده تنها منبع درآمد را نوشته و جایی که آن را خرج کرده یا خواهید کرد نیز مشخص می‌کنید. برای دولت که یک ارگان بسیار بزرگ با تعداد بسیاری از افراد، مدیر، کارمند و ... می‌باشد تعیین بودجه به علت کنترل و مدیریت هزینه‌ها امری بسیار مهم تلقی می‌شود. حال دولت هر سال در تاریخ معینی کل درآمدهایش را طی طرحی به مجلس ارائه می‌دهد که در آن منبع درآمد و محلی که این درآمد در آن خرج می‌شود تعیین شده است. اما آنچه ما اکنون و در ادامه به آن می‌پردازیم بودجه دارو دولت در سال 1401 می‌باشد.

بودجه دارو دولت در سال 1401

در دولت سیزدهم که وظیفه تعیین بودجه دارو 1401 را برعهده دارند. مدیریت منابع به منظور جلوگیری از آسیبرسی به صنایع و همچنین جلوگیری از سوء استفاده ارزی در دستور کار است. به علت اهمیت موارد فوق سازمان غذا و دارو با دقت فراوان بودجه سال 1401 مختص به دارو را تنظیم کرده است. در تعیین بودجه دارو در سال 1401 مبلغ 3.1 میلیارد دلار به حوزه دارو و تجهیزات پزشکی تخصیص داده شده است. این طرح در 1600 قلم ژنردیک داروی تولید داخلی اصلاحاتی داشتیم که طبق آن 1400 کد ژنردیک از آن‌ها افزایش قیمتشان توسط بیمه پوشش داده شود. 200 قلم دیگر نیز از این داروها تغییر نرخی نخواهند داشت. همچنین در تنظیم بودجه داروی 1401 افزایش قیمتی که در 336 قلم داروی ضروری و پرمصرف و 42 مولکول داروی otc که 119 قلم داروست و تا کنون تحت پوشش بیمه نبوده تحت پوشش قرار بگیرد. البته شرایط و تحت پوشش قرار گرفتن منوط به نسخه پزشک می‌باشد.

آمار و نمودارها

در بخش زیر نموداری را آورده‌ایم که به مقایسه واردات دارو در حوزه‌های مختلف طی سال ۱۳۹۹ و ۱۳۹۸ پرداخته‌ شده است. همانطور که مشاهده می‌کنید ما تنها در بخش تجهیزات افزایش ریالی واردات را داشته‌ایم که می‌تواند نشان دهنده قیمت تجهیزات یا افزایش واردات باشد. اما در بخش‌های داروهای مکمل و مواد تحت کنترل کاهش واردات را داشته‌ایم. که این خود نشاندهنده افزایش تولیدات داخلی در نتیجه کاهش واردات است.

در بخش زیر دو قسمت کلی که شامل ارز دارو می‌شود را آورده‌ایم همانطور که مشاهده می‌کنید ۴۵ درصد از ارز به بخش دارو و ۵۵ درصد این ارزها به بخش واردات اختصاص داده شده‌اند.

 

کلام پایانی

اگر تجربه‌ای در زمینه پیدا کردن و خرید دارو دارید با ما در میان بگذارید.